වායු දූෂණය නිසා වාර්ෂිකව දහස් ගණනක් ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ ජීවිත බිලිගන්නා බව විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති
වාතයේ නිහඬ අර්බුදයක්
වායු දූෂණය හේතුවෙන් සෑම වසරකම දහස් ගණනක් ශ්රී ලාංකිකයන් මිය යන බව නව සොයාගැනීම් පෙන්වා දෙමින් දිවයිනේ සෞඛ්ය විශේෂඥයන් සහ පරිසර ක්රියාකාරිකයන් අතර දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් මතු වෙමින් පවතී. මෙම කම්පා කරවන දත්ත, ජනතාව ව්යසනයට පත් කරමින් ද සෞඛ්ය හදිසි අවස්ථාවක් ලෙස දිගින් දිගටම නොසලකා හරිනු ලැබෙන රහසිගත ආපදාවක් ලෙස ඉස්මතු කරයි.
මහජන සෞඛ්යයට වැඩෙන තර්ජනයක්
ක්ෂණික අවධානය ඇදගන්නා හදිසි ආපදාවලට ප්රතිවිරුද්ධව, වායු දූෂණය ක්රියාත්මක වන්නේ මන්දගාමී හා නිහඬ ඝාතකයකු ලෙස ය — කොළඹේ තදබදකාරී මාර්ගවලින් ආරම්භ වී බස්නාහිර පළාතේ කාර්මික කොරිඩෝ දක්වාත්, ඉන් ඔබ්බෙහිත් ජනගහනයේ සෞඛ්යය ක්රමයෙන් රිද්දමින් ය. දූෂිත වාතයට දිගු කාලීනව නිරාවරණය වීමේ ප්රතිවිපාක ඉතා දුරදිග යන බවත්, ජීවිතයට තර්ජනකාරී රෝගාබාධ රාශියකට හේතු වන බවත් වෛද්ය වෘත්තිකයෝ අනතුරු අඟවති.
දුර්වල වායු තත්ත්වය හා සම්බන්ධ සෞඛ්ය බලපෑම් අතරට ඇතුළත් වන්නේ:
- ඇදුම සහ බ්රොංකයිටිස් වැනි දිගුකාලීන ශ්වසන රෝග
- හෘද රෝග සහ ආඝාතය ඇතුළු හෘදවාහිනී සංකූලතා
- පෙනහළු පිළිකා සහ වෙනත් පෙනහළු රෝගාබාධ
- දරුවන්, වැඩිහිටියන් සහ පූර්ව රෝගී තත්ත්වයන් ඇති අය තුළ වැඩි අවදානම්
දූෂණයේ ප්රධාන මූලාශ්ර
ශ්රී ලංකාවේ වායු තත්ත්ව අර්බුදය ඇති කරන ප්රධාන සාධක කිහිපයක් විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. යල් පැන ගිය බස් රථ, ත්රිරෝද රථ සහ පෞද්ගලික වාහනවලින් නිකුත් වන දූවිලි නාගරික වායු දූෂණයේ ප්රධාන ප්රභවය ලෙස පවතී. කාර්මික ක්රියාකාරකම්, කසළ විවෘතව දහනය කිරීම සහ ඉදිකිරීම් දූවිලි ද, විශේෂයෙන් ජනාකීර්ණ ප්රදේශවල, ගැටලුව තවදුරටත් උග්ර කරයි.
ශ්රී ලංකාවේ ජනගහනය මත වායු දූෂණයෙන් පැටවෙන බර, හුදෙක් පරිසර ගැටලුවක් නොව — හදිසි ප්රතිපත්තිමය ක්රියාමාර්ගයක් ඉල්ලා සිටින මහජන සෞඛ්ය හදිසි අවස්ථාවකි.
හදිසි රජයේ ක්රියාමාර්ග ඉල්ලා සිටීම
සෞඛ්ය හා පරිසර සංවිධාන, ශක්තිමත් වායු තත්ත්ව අධීක්ෂණ පද්ධති ක්රියාත්මක කිරීමට සහ වාහන හා කර්මාන්ත සඳහා දැඩි විමෝචන ප්රමිතීන් බලාත්මක කිරීමට බලධාරීන්ට බලකරමින් සිටිති. අර්ථවත් නියාමන මැදිහත්වීමක් නොමැතිව, වායු දූෂණය හා සම්බන්ධ වාර්ෂික මරණ සංඛ්යාව ඉහළ යෑම අඛණ්ඩව සිදු වනු ඇතැයි ද ක්රියාකාරිකයෝ අවධාරණය කරති.
ශ්රී ලංකාවේ දැනට ද්වීප ව්යාප්ත සමස්ත වායු තත්ත්ව අධීක්ෂණ ජාලයක් නොමැති බැවින්, ග්රාමීය හා අර්ධ නාගරික ප්රදේශවල ගැටලුවේ පරිමාණය සම්පූර්ණයෙන් තක්සේරු කිරීම දුෂ්කර ය. මෙම යටිතල පහසුකම් ශක්තිමත් කිරීම, මහජන සෞඛ්යය ආරක්ෂා කිරීමේ තීරණාත්මක පළමු පියවර ලෙස සැලකේ.
වෙනස් විය යුත්තේ කුමක්ද
පිරිසිදු ශක්ති ප්රභවයන් කරා සංක්රමණය වේගවත් කිරීමට, මහජන ප්රවාහනයට ආයෝජනය කිරීමට සහ දැඩි ලෙස දූෂණය ඇති කරන වාහන අදියරෙන් අදියර ඉවත් කිරීමට රජයෙන් ක්රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස විශේෂඥයෝ 촉구 කරති. විවෘතව දහනය කිරීම අඩු කිරීමටත්, නිවෙස්වල පිරිසිදු පුරුදු අනුගමනය කිරීමටත් පුරවැසියන් දිරිගන්වන මහජන දැනුවත් කිරීමේ ව්යාපාරද, ඕනෑම අර්ථවත් ප්රතිචාරයක අත්යාවශ්ය අංග ලෙස සැලකේ.
ශ්රී ලංකාව බහුවිධ ආර්ථික හා සාමාජීය අභියෝග හරහා ගමන් කරන මෙම අවස්ථාවේ, වායු දූෂණය සම්බන්ධයෙන් නිෂ්ක්රීයව සිටීමේ මිල — සෑම වසරකම නැතිවන දහස් ගණනක් ජීවිතවලින් මනිනු ලැබෙන — ශ්රී ලංකාවට නොසලකා හැරිය නොහැකි බවට සෞඛ්ය පෙරළිකාරයෝ අනතුරු අඟවති.
💬 Join the Discussion 0
Be the first to share your view on this story.