ඩෙංගු අනතුරු ඇඟවීම: රෝගීන්ගෙන් තුනෙන් එකක් පමණ ළමුන් — දිස්ත්‍රික්ක 12ක් පුරා රෝගය පැතිරෙයි

ඩෙංගු රෝගය ශ්‍රී ලංකාව締め付けන විට තරුණ ජීවිත අවදානමට

ශ්‍රී ලංකාවේ ඩෙංගු රෝගය දිස්ත්‍රික්ක 12ක් පුරා පැතිරෙමින් තිබෙන අතර, ළමුන් මෙම අර්බුදයේ අසමාන බරක් දරමින් සිටිති — මේ පිළිබඳව සෞඛ්‍ය අධිකාරීන් දැඩි කනස්සල්ල පළ කරයි.

නවතම දත්තයන්ට අනුව, ලියාපදිංචි ඩෙංගු රෝගීන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් සියයට 30ක් වයස අවුරුදු 19ට අඩු ළමුන් හා තරුණ පිරිස් වේ. මෙය ළමා රෝග සේවා මත අසාමාන්‍ය පීඩනයක් ඇති කරන අතර, දෙමාපියන් හා වෛද්‍ය විශේෂඥයන් සහ දෙකම කලබලයට පත් කර ඇත.

රෝගය දිස්ත්‍රික්ක රාශියක් පුරා ව්‍යාප්ත වෙයි

වර්තමාන ව්‍යාප්තියේ භූගෝලීය පරාසය විශේෂ කනස්සල්ලට හේතු වී ඇත. දිස්ත්‍රික්ක 12ක් ඩෙංගු රෝගීන් වාර්තා කරන තත්ත්වය තුළ, රෝගය සාම්ප්‍රදායිකව අධිකව බලපෑ නාගරික ප්‍රදේශවලට සීමා නොවී, පළල් ව්‍යාප්තියක් සහ පාලනය කිරීමට දුෂ්කර විය හැකි සම්ප්‍රේෂණ රටාවක් ඇති බව සංඥා කරයි.

මදුරු උෂ්ණදේහී රෝගය ගබ්සා ස්ථාන ඉවත් නොකළේ නම් ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය විය හැකි බව අනතුරු අඟවමින්, පොදු සෞඛ්‍ය නිලධාරීන් බලපෑමට ලක් වූ සියලු දිස්ත්‍රික්කවල ජනකාය ක්‍ෂණික වැළැක්වීමේ පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටිති.

දෙමාපියන් හා ප්‍රජාවන් දැනගත යුතු දේ

විශේෂයෙන් ළමුන් තුළ ඩෙංගු රෝගයේ ප්‍රධාන අනතුරු ලකුණු පිළිබඳව වෛද්‍ය විශේෂඥයන් මහජනතාවට මතක් කරයි. ඒවා නම්:

• දින දෙකේ සිට හතක් දක්වා පවත්නා හදිසි උස් උෂ්ණත්වය
• දැඩි හිසරදය හා ඇස් පිටුපස වේදනාව
• සන්ධි හා මාංශ පේශි වේදනාව
• උණ ආරම්භ වීමෙන් පසු දිස් වන සමේ කුෂ්ඨ
• ඔක්කාරය, වමනය හා ශරීරය නිස්සාරව දැනීම

ළමයකුට හදිසියේ උස් උෂ්ණත්වයක් ඇතිවුවහොත්, ගෙදර සිටම රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීමට උත්සාහ නොකර, ක්‍ෂණිකව වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගන්නා ලෙස දෙමාපියන්ට දැඩි ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.

වැළැක්වීම ප්‍රථම ආරක්ෂා රේඛාව ලෙස පවතියි

ඩෙංගු වෛරසයේ ප්‍රධාන වාහකයා වන Aedes aegypti මදුරුවා බෝ වන බව දන්නා සිරවූ ජල එකතු ඉවත් කරන ලෙස, ගෘහස්ථ, පාසල් හා ස්ථානීය රජයේ ආයතනවලට බලධාරීන් ඉල්ලා සිටිති. පොදු ජනනස්ථාන අතරට ජලය පිරී ඇති බඳුන්, මල් කළු, ඉවත දැමූ රබර් රෝද සහ අවහිරවූ ජල ළිං ඇතුළත් වේ.

ප්‍රජා මට්ටමේ ක්‍රියාකාරකම ඉතා 結定ණය බව සෞඛ්‍ය නිලධාරීන් අවධාරණය කරයි — රෝහල් පමණක් ඩෙංගු පාලනය කළ නොහැක. වැළැක්වීම ගෘහස්ථ හා අවට පරිසර මට්ටමින් සිදු විය යුතුය.

තෙත් කාලගුණය මදුරුවන් ගුණාත්මකව වැඩිවීමට හිතකර තත්ත්ව නිර්මාණය කරමින් තිබෙන අතර, ශ්‍රී ලංකා සෞඛ්‍ය අධිකාරීන් ඉදිරි සති කිහිපය තුළ බලපෑමට ලක් වූ දිස්ත්‍රික්ක 12ම පුරා නිරීක්ෂණ, දුම් පිඹීමේ මෙහෙයුම් හා මහජන දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් තීව්‍ර කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.