2025 සිට සිගරට් බදු අඩු කිරීම් හේතුවෙන් රජයේ භාණ්ඩාගාරයට රුපියල් බිලියන 25කට අධික අලාභයක්
සංශෝධිත දුම්කොළ බදු ප්රතිපත්තිය සැලකිය යුතු ආදායම් හිඟයක් ඇති කරයි
සිගරට් අබ්කාරී බදු අඩු කිරීම් සෘජු ප්රතිඵලයක් ලෙස 2025 සිට මේ දක්වා ශ්රී ලංකාවේ බදු ආදායම් අලාභය රුපියල් බිලියන 25 ඉක්මවා ඇති අතර, එය මූල්ය විශ්ලේෂකයින් සහ මහජන සෞඛ්ය කරුණු පෙනී සිටින්නන් අතර දැඩි කනස්සල්ලට තුඩු දී ඇත.
මිල අධික ප්රතිපත්ති වෙනසක්
2025 වර්ෂයේ මුල් භාගයේදී හඳුන්වා දෙන ලද සිගරට් බදු කප්පාදුව අනවසර දුම්කොළ වෙළඳාම මෙහෙයවීම සහ අවිධිමත් සිගරට් වෙළඳපොළ විධිමත් බදු ජාලය තුළට ගෙනඒම අරමුණු කොටගෙන ගෙනෙන ලදී. කෙසේ වෙතත්, මෙම ක්රියාමාර්ගය රජයේ ආදායමේ අනපේක්ෂිත තියුණු පහත වැටීමකට හේතු වී ඇති අතර, සමුච්චිත අලාභය දැන් රුපියල් බිලියන 25 සීමාව ඉක්මවා ඇත.
මෙම ප්රතිපත්තිය, සෞඛ්ය සේවා සහ අධ්යාපනය ඇතුළු අත්යවශ්ය මහජන සේවාවන් සඳහා යොමු කළ හැකිව තිබූ ධනය රාජ්යය වෙතින් හොරා ගනිමින් දුම්කොළ නිෂ්පාදකයින්ට මූල්ය වාසි ලබා දී ඇති බව විවේචකයෝ තර්ක කරති.
සංවේදී අවස්ථාවක මූල්ය ප්රතිවිපාක
ශ්රී ලංකාව ආභ්යන්තර ආදායම් සංග්රහය වැඩිදියුණු කිරීම සහ මූල්ය විනය පවත්වා ගැනීම කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කරන ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ප්රකෘතිකරණ වැඩසටහනේ කොන්දේසි ඉටු කිරීමට දිගටම උත්සාහ ගන්නා මෙම ඉතා සියුම් මොහොතක ආදායම් හිඟය මතු වී ඇත.
දුම්කොළ මත අබ්කාරී බදු ඓතිහාසිකව ශ්රී ලංකාවේ වක්ර බදු පදනමට ඉතාමත් විශ්වාසදායක සහ සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දෙන්නන් අතර රැඳී ඇත. එමනිසා, ඒ ආදායම් ධාරාවේ ඕනෑම සැලකිය යුතු ඛාදනයක් රටේ ආර්ථික ප්රකෘතිකරණ ගමන් මග නිරීක්ෂණය කරන ආර්ථික විශේෂඥයින් අතර දැඩි කලබල ගැනීමක් ඇති කරයි.
මහජන සෞඛ්ය ගැටලු විවාදය තීව්ර කරයි
මූල්ය මානය ඔබ්බෙන්, බදු අඩු කිරීම් මහජන සෞඛ්ය ප්රජාවෙන් දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇත. දුම්කොළ බදු ගැනීම, විශේෂයෙන් තරුණ ජනකොටස් සහ අඩු ආදායම් කණ්ඩායම් අතර දුම්පානය අඩු කිරීම සඳහා ඉතාමත් ඵලදායී මෙවලම් අතරින් එකක් ලෙස ජාත්යන්තරව පිළිගෙන ඇත.
- බදු කප්පාදුවෙන් ඇතිවන සිගරට් මිල අඩු වීම පරිභෝජනය වැඩි කිරීමට ඉඩ ඇත.
- දුම්පානය ඉහළ යාම දැනටමත් පීඩාවට පත් මහජන සෞඛ්ය පද්ධතිය මත අමතර බරක් පටවයි.
- දුම්කොළ බදු ක්රමානුකූලව ඉහළ නංවාලීමට ඉල්ලා සිටිනා ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ දුම්කොළ පාලනය පිළිබඳ රාමු සම්මුතිය යටතේ ශ්රී ලංකාව ගත් බැඳීම් ඒ සඳහා ඉල්ලා සිටිනා ලද්දේ අඩු කිරීම් සඳහා නොවේ.
ප්රතිපත්ති නැවත සමාලෝචනය කිරීමට ඉල්ලීම්
සිගරට් බදු රාමුව නැවත සමාලෝචනය කිරීමට සහ කප්පාදු ආපසු හැරවීම හෝ වෙනස් කිරීම සලකා බැලීමට ප්රතිපත්ති立案කරුවන් මත පීඩනය දැන් ක්රමයෙන් ඉහළ යමින් ඇත. ඉහළ අබ්කාරී බදු නැවත ස්ථාපිත කිරීම අහිමි වූ ආදායම ප්රතිස්ථාපනය කිරීමටත්, රටේ දුම්කොළ ප්රතිපත්තිය ආර්ථික ප්රකෘතිකරණ ඉලක්ක සහ මහජන සෞඛ්ය බැඳීම් යන දෙකම සමඟ ගළපා ගැනීමටත් ඒකාකාරව හැකි බව මූල්ය විශේෂඥයෝ යෝජනා කරති.
දුම්කොළ බදු ගැනීම, රජයේ ආදායම් උත්පාදනය කරමිනුත් ඒ සමඟම මැනිය හැකි මහජන සෞඛ්ය ප්රතිලාභ ලබා දෙමිනුත්, දෙකම එකවර සිදු කරන ස්වල්ප ප්රතිපත්ති මෙවලම් අතරින් එකක්ව පවතී — එය අඩු කිරීම යනු දෙඅංශයෙන්ම ශ්රී ලංකාවේ හොඳම යහපත ගැන කටයුතු කිරීමට පටහැනිව කටයුතු කිරීමකි.
පාර්ලිමේන්තුව සහ මුදල් අමාත්යාංශය ක්රමයෙන් වැඩිවන සමාලෝචනයකට ලක්වෙමින් සිටින නිසා, ශ්රී ලංකාවේ අස්ථිර මූල්ය තත්ත්වයට දරා ගත නොහැකි වශයෙන් සිගරට් බදු කප්පාදු වැරදි ගණනය කිරීමක් දැයි ආගාමී මාස
💬 Join the Discussion 0
Be the first to share your view on this story.