ට්රම්ප් කියයි ඉරානයට හෝමුස් සමුද්රධුනිය හරහා තීරු බදු අය කළ නොහැකිය — එහෙත් ඇමෙරිකාවට හැකිද?
එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත්තේ හෝමුස් සමුද්රධුනිය හරහා ගමන් කරන නෞකාවලින් ඉරානයට තීරු බදු අය කිරීමට ඉඩ නොදෙන බවයි — එහෙත් එම අයිතිය එක්සත් ජනපදයට හිමිවිය හැකි බවට ඔහු ඉඩකඩ විවෘතව තබා ඇත.
ශනිදා දහවල් ට්රම්ප්ගේ Truth Social වේදිකාව හරහා පළ කළ මෙම ප්රකාශය, ලෝකයේ වෙළෙඳ මාර්ග අතරින් ආමූලික වශයෙන් ම ඉතාමත් තීරණාත්මක එකක් ලෙස සැලකෙන මෙම ජලමාර්ගය ඉලක්ක කරගත් උග්රවෙමින් පවතින ගැටුම් තත්ත්වයේ නවතම ප්රකාශනයයි. පර්සියානු බොක්ක සහ ඔමාන් බොක්ක අතර පිහිටි සංකීර්ණ ජලමාර්ගයක් වන හෝමුස් සමුද්රධුනිය, ලෝක ඛනිජ තෙල් සැපයුමෙන් දළ වශයෙන් පංචාංශයක් ම දිනපතා ගමන් කරන ගෝලීය තෙල් ප්රවාහනයේ ජීවනාලිය වේ.
මුහුදු ප්රවේශය පිළිබඳ නිර්භීත ප්රකාශනයක්
ට්රම්ප්ගේ පළකිරීම, ඔහු සලකන ආකාරයෙන් සමුද්රධුනිය මත ඉරානයේ අනවසර බලය සහ ඇමෙරිකාවට නීත්යානුකූල ඉල්ලීමක් ඉදිරිපත් කළ හැකි යයි ඔහු ඇඟවූ දේ අතර තියුණු භේදයක් ඇති කළේය. එක්සත් ජනපදය එවැනි තීරු බදු අය කරන ආකාරය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක සැලසුමක් ඔහු ඉදිරිපත් නොකළ ද, දෙරාජ්ය අතර රාජ්යතාන්ත්රික සබඳතා ඉතාමත් සංවේදී මොහොතක මෙම ප්රකාශය තෙහෙරාන් දෙසට ආත්මාර්ථකාමී ඉරියව්වක් සංඥා කරයි.
මෙම ප්රකාශය, මෑතකදී අත්සන් කළ අධ්යාපන ලිපිගොනුවකට අනතුරුව ඉදිරිපත් වූ අතර, ට්රම්ප් පරිපාලනය කලාපය සඳහා සිය උපාය මාර්ගික ප්රවේශය හුදෙක් රෙටරිකයකට සීමා නොකර ක්රියාශීලීව විධිමත් කිරීමේ යෙදී සිටින බව ඉන් පෙන්නුම් කරයි.
ශ්රී ලංකාවට හා කලාපයට මෙය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
පර්සියානු බොක්ක හරහා ගලා එන තෙල් ආනයනය මත දැඩි ලෙස යැපෙන ශ්රී ලංකාවට, හෝමුස් සමුද්රධුනියේ ඕනෑම බාධාවක් හෝ නව පිරිවැය ක්රමවේදයක් සැලකිය යුතු ආර්ථික ප්රතිවිපාක ගෙනෙන්නට ඉඩ ඇත. ඒ ඕනෑම බලවතෙකු විසින් ක්රියාත්මක කෙරෙන ඒකක ව්යූහයක් වේ නම්, බරපතල ආර්ථික අර්බුදයකින් ගොඩ ඒමට ශ්රී ලාංකිකයන් ඇතුළු ආසියාතික පාරිභෝගිකයන් දක්වා ම ගෙනෙන නැව් ගාස්තු ඉහළ යාමට ඉඩකඩ ඇත.
හෝමුස් සමුද්රධුනිය ගෝලීය වෙළෙඳාමේ වඩාත් ම අස්ථාවර ව්යූහාත්මක ස්ථානවලින් එකක් ව පවතින බවට විශ්ලේෂකයන් දිගු කලක් තිස්සේ අනතුරු ඇඟවීල ඇත. ප්රවේශ අයිතීන් වාණිජ ගති ස්වභාවයෙන් ක්රමවත් කිරීමේ ඕනෑම ක්රියාමාර්ගයක් ජාත්යන්තර නාවික සම්මතවල අභූතපූර්ව වෙනසක් ලෙස සලකනු ලැබේ.
ඉරානය තවමත් රාජ්යතාන්ත්රිකව ප්රතිචාර දක්වා නැත
ප්රකාශනය කරන වන විට ඉරාන නිලධාරීන් ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයට රාජ්යතාන්ත්රික ප්රසිද්ධ ප්රතිචාරයක් නිකුත් කර නොතිබිණි. කෙසේ වෙතත්, ඔමානය සමඟ ම ජලමාර්ගය මත ස්වකීය ස්වෛරී අයිතිය ප්රකාශ කරමින් බාහිර බලවතුන් සමුද්රධුනිය මත බලය දරණ බවට ඕනෑම අඟවීමකට එරෙහිව තෙහෙරාන් ඓතිහාසිකව දෘඪ ලෙස ප්රතිචාර දක්වා ඇත.
ගල්ෆ් රාජ්යයන්, ප්රධාන තෙල් ආනයනකරුවන් සහ උපාය මාර්ගිකව අත්යවශ්ය මෙම ජලමාර්ගය හරහා බාධාවකින් තොරව ප්රවේශ වීම මත රදා පවතින ගෝලීය නැව් සමාගම් විසේශ අවධානයෙන් යුතුව, ජාත්යන්තර ප්රජාව තත්ත්වය දියුණු වෙද්දී ඒ කෙරෙහි සමීපව නිරීක්ෂණය කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
💬 Join the Discussion 0
Be the first to share your view on this story.