මැදපෙරදිග ගැටුම සෝමාලියාව, ශ්‍රී ලංකාව සහ ඇෆ්ගනිස්තානයේ මිලියන 6.1 කට අධික පිරිසක් කුසගින්නට තල්ලු කරයි — WFP අනතුරු අඟවයි

මැදපෙරදිගදී ක්‍රියාත්මක වන අඛණ්ඩ අර්බුදය ප්‍රදේශයෙන් ඔබ්බට දරුණු ආර්ථික කම්පන ලෙස ව්‍යාප්ත වෙමින් තිබෙන අතර, ලෝක ආහාර වැඩසටහන (WFP) අනතුරු අඟවා සිටින්නේ සෝමාලියාව, ශ්‍රී ලංකාව සහ ඇෆ්ගනිස්තානය පුරා අතිරේක මිලියන 6.1 ක ජනතාවක් එහි සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කුසගින්නට පත්ව ඇති බවයි.

අවදානමට ලක් වූ රාජ්‍යයන් පුරා දැනෙන රැල්ල

WFP හි දත්තයන්ට අනුව, මැදපෙරදිග ගැටුම ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම, වෙළඳ මාර්ග බාධා වීම සහ ප්‍රේෂණ ලැබීම අඩු වීම ඇතුළු ආර්ථික පීඩනයන්ගේ දාමයක් ඇති කර ඇති අතර, ඒවා ලෝකයේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව දුර්වලම ජනගහනයන් කෙරෙහි දැඩිව බලපා ඇත. දශක ගණනාවකින් මුහුණ දුන් දරුණුම ආර්ථික අර්බුදයෙන් සුවය ලබමින් සිටින ශ්‍රී ලංකාව, මෙම වර්ධනය වන බරෙහි සැලකිය යුතු කොටසක් දරන බව නිශ්චිතව හඳුනාගත් රාජ්‍ය තුන අතර ඇතුළත් වේ.

ආයතනයේ සොයාගැනීම් ඉස්මතු කරන්නේ, ලෝකයේ එක් ප්‍රදේශයක භූ-දේශපාලනික අස්ථාවරත්වය, විශේෂයෙන් ගෘහස්ත ආදායම් අස්ථිර ව පවතින සහ ආහාර පද්ධතිවල ඔරොත්තු දෙන ශක්තිය අඩු රාජ්‍යවල, සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් කලාපවල ආහාර අසුරක්ෂිතතාවයක් ලෙස කෙතරම් ඉක්මනින් හැරෙන්නට හැකිද යන්නයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ අවදානම ඉස්මතු වේ

ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙම අනතුරු ඇඟවීම ලැබෙන්නේ ඉතාමත් සංවේදී අවස්ථාවකදීය. 2022 ආර්ථික කඩාවැටීමෙන් පසු සිය ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමට දිවයිනේ ජාතිය වෙර දරමින් සිටින නමුත්, ජනතාවගෙන් මිලියන ගණනක් තවමත් බාහිර කම්පනයන්ට ගොදුරු වීමේ අවදානමේ පවතී. මැදපෙරදිග ගැටුම නිසා උද්දීපනය වූ ගෝලීය ඉන්ධන හා භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම හා සම්බන්ධ ආනයන පිරිවැය ඉහළ යාම, රට පුරා ගෘහස්ත ආහාර අයවැය締め压迫 කෙරෙහි බලපෑම් කරමින් ඇත.

දේශීය වෙළඳපොළවල ආහාර මිල ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර, අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වල ක්‍රය ශක්තිය ක්‍රමයෙන් ක්ෂය වෙමින් ඇත. ආර්ථික අර්බුදයේ උච්ච අවස්ථාවෙන් පසු කුසගින්න අඩු කිරීමෙහිලා ලඟා කර ගත් ප්‍රගතිය ආපස්සට හැරෙමින් යයි යන අදහස WFP ගේ තක්සේරුව ඇඟවීම කනස්සල්ලට කාරණයකි.

ගෝලීය අවධානය ඉල්ලා සිටින සාමූහික අර්බුදයක්

WFP වාර්තාවේ නම් කර ඇති අනෙක් රාජ්‍ය දෙක වන සෝමාලියාව සහ ඇෆ්ගනිස්තානය, දැනටමත් ලෝකයේ ආහාර අසුරක්ෂිතතාවය දරුණුම රාජ්‍ය අතර ගණනය වේ. රාජ්‍ය තුනේම නව ලෙස කුසගින්නට පත් මිලියන 6.1 ක ජනතාව, ගෝලීය පද්ධතිවල අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධිතාවය කෙතරම් ගැඹුරු ද යන්න පිළිබඳ දෙවරක් නොසිතා සිහිපත් කරවයි.

ආහාර සහාය හිඟකම් ඇමතීම සඳහා මානවීය අරමුදල් හා සහාය ඉහළ නැංවීමට ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවෙන් WFP ඉල්ලීමක් කර ඇත. හදිසි මැදිහත්වීමක් නොමැතිව, ඉදිරි මාසවලදී මෙම රාජ්‍ය පුරා තත්ත්වය තව දුරටත් පිරිහිය හැකි බව ආයතනය අනතුරු අඟවා ඇත.

මැදපෙරදිග ගැටුම දුරස්ථ අර්බුදයක් නොවේ — කොළඹ, කාබුල් සහ මොගඩිෂු යන නගරවල, සමාන ලෙස, පවුල්වල ආහාර පාත්‍රවල ඒ ප්‍රතිඵල දැනෙමින් ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක සහන සංවිධාන, WFP හි සොයාගැනීම් හමුවේ සිය සම්පත් ව්‍යාප්තිය නැවත තක්සේරු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අතර, රට පුරා ආහාර අසුරක්ෂිතතාවය නරක අතට හැරීම වළක්වා ගැනීමට දේශීය බලධාරීන් සහ ජාත්‍යන්තර හවුල්කරුවන් යන දෙඅංශයෙන්ම පීඩනය වැඩිවෙමින් ඇත.

අදාළ වීඩියෝව