ගෝලීය ආර්ථික පීඩනය තීව්ර වත්ම ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්රකෘතිය අභියෝගයට
තර්ජනයට ලක්ව ඇති අස්ථිර ප්රකෘතිය
වසර ගණනාවක වේදනාකාරී මූල්ය ගැලපීම් සහ ජාත්යන්තර ණය සහාය මත ගොඩනඟා ගත් ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්රකෘතිය, 2022 වර්ෂයේ ඓතිහාසික ආර්ථික කඩාවැටීමෙන් පසු ළඟා කරගත් ප්රගතිය අභියෝගයට ලක් කළ හැකි බාහිර පීඩනයන් රාශියක් හමුවේ දැන් තීරණාත්මක හන්දියකට එළඹ තිබේ.
ප්රගතිය ළඟා කරගෙන ඇතත්, අවදානම් තවමත් පවතී
බහුලව ඉන්ධන හිඟකම, ඖෂධ හිඟකම සහ දීර්ඝකාලීන විදුලි කප්පාදු ඇති කළ දරුණු විදේශ විනිමය අර්බුදය හරහා ගොස් ශ්රී ලංකාව සිය මෙක්රෝ ආර්ථික පදනම සැලකිය යුතු ලෙස ස්ථාවර කර ගැනීමට සමත් වී ඇත. උද්ධමනය පාලනය වී ඇති අතර, විදේශ සංචිත ක්රමක්රමයෙන් නැවත ගොඩනැඟෙමින් ඇති අතර, ජාත්යන්තර මුදල් අරමුදලේ ගලවා ගැනීමේ වැඩසටහන රටේ අවතැන් වූ ආර්ථිකයට යම් විශ්වාසනීයත්වයක් යළි ලබා දීමට ඉවහල් වූ ඉතා වැදගත් මූල්ය ජීවන රේඛාවක් ලෙස කටයුතු කළේය.
එහෙත්, ආර්ථික විද්යාඥයෝ සහ විශ්ලේෂකයෝ ශ්රී ලංකාවේ ජාත්යන්තර සීමාවෙන් ඔබ්බෙන් ඇති කම්පනවලට මෙම ප්රකෘතියේ පදනම තවමත් අස්ථිර සහ සංවේදී බව ක්රමයෙන් අවධාරණය කරමින් සිටිති.
අපේක්ෂාවන් වළාකළු කරන බාහිර බලවේග
ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ස්ථාවරීකරණ ප්රයත්නයන්ගේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පරීක්ෂාවට ලක් කිරීමට ගෝලීය හා කලාපීය සාධක රාශියක් දැන් එකට එකතු වෙමින් ඇත. ඒවා අතර විදේශ වෙළෙඳ ගතිකත්වයේ වෙනස්වීම්, ගෝලීය මූල්ය තත්ත්වයන් තද වීම, සහ සංචාරක ව්යාපාරය හා විදේශ ශ්රමිකයන්ගේ මුදල් හුවමාරු ආදී ප්රධාන විදේශ විනිමය ඉපැයීම් මාර්ග සම්බන්ධ අවිනිශ්චිතතාව ඇතුළත් වේ.
- ගෝලීය වශයෙන් ඉහළ බසින ප්රාථමික ද්රව්ය මිල, විශේෂයෙන් ඉන්ධන හා අත්යාවශ්ය භාණ්ඩ සඳහා ආනයන පිරිවැය මත පීඩනය තවදුරටත් ඇති කරයි.
- ප්රධාන මුදල් හුවමාරු රටවල අවිනිශ්චිතතාව, විදේශගත ශ්රී ලාංකික කම්කරුවන්ගෙන් ලැබෙන විදේශ විනිමය ප්රවාහය අඩු කළ හැකිය.
- ප්රධාන සංචාරක මූලාශ්ර වෙළෙඳපොළවල මන්දගාමී වර්ධනය, පැමිණෙන සංචාරකයන් සංඛ්යාව හා ඔවුන්ගේ වියදම් මත බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය.
- ගෝලීය ණය ප්රවේශය දුෂ්කර වීම, ශ්රී ලංකාව වැනි නැගී එන ආර්ථිකයන්ට බාහිර ණය ලබා ගැනීම වඩාත් මිල අධික හා දුෂ්කර කරයි.
නිර්ණායක මොහොතක ප්රතිපත්ති තීරණ
අධිකාරීන් ඉදිරිපිට ඇත්තේ 섬세 සමතුලිතතාවයේ අභියෝගයකි — IMF වැඩසටහනේ ඉල්ලා සිටින මූල්ය විනය පවත්වාගෙන යෑම සහ සමගාමීව, මෑත වසරවල ජීවන වියදම් අර්බුදයෙන් තවමත් නොකෙකෑ සාමාන්ය ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ සමාජීය හා ආර්ථික පීඩනයන් සමනය කිරීම යන ද්විත්ව කර්තව්යය ඉටු කිරීමයි.
ශ්රී ලංකාවේ ප්රකෘතිය ගමන් කරන දිශාව, ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාත්මක කිරීමේ මාර්ගයේ රජය නොසෙල්වී සිටිමින්, සෘජු පාලනයෙන් ඔබ්බෙහි ඇති බාහිර කම්පනවලට නිම්යශීලීව ප්රතිචාර දැක්වීමේ රජයේ හැකියාව මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී.
ආයෝජක විශ්වාසය පවත්වා ගැනීම, රාජ්ය ව්යාපාර ප්රතිසංස්කරණ ඉදිරියට ගෙන යෑම සහ විදේශ සංචිත ආරක්ෂා කිරීම, මෙතෙක් ළඟා කරගත් ජයග්රහණ බිඳ නොදමමින් කලබලකාරී ගෝලීය පරිසරය හරහා ගමන් කිරීමට අත්යාවශ්ය බව විශ්ලේෂකයෝ අවධාරණය කරති.
ඉදිරි ගමන
රටේ නිදහසින් පසු ඇති වූ දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදය දරා ගත් ශ්රී ලාංකිකයන් මිලියන ගණනාවකට, අවදානම ඉමහත් ය. අර්බුදයේ නරකම අවස්ථාව ගෙවී ගොස් ඇති බව පෙනෙන්නට ඇතත්, ශ්රී ලංකාවේ ප්රකෘතිය ගෝලීය ආර්ථික ක්ෂිතිජයේ රොන්මඩ ගැසෙන කුණාටු දරා ගැනීමට තරම් ශක්තිමත් ද යන්න ඉදිර
