නේපාලය ඉන්දියාව හරහා ශ්‍රී ලංකාවට විදුලිය සැපයීමට සූදානම් — ඓතිහාසික ජලවිදුලි අපනයන සැලැස්මක්

දකුණු ආසියානු කලාපීය බලශක්ති දැක්මක් හැඩගැසේ

නේපාලය, ඉන්දියාවේ ජාතික විදුලි පද්ධතිය සංක්‍රමණ මාර්ගයක් ලෙස භාවිත කරමින්, තම රටේ අතිරික්ත ජලවිදුලිය ශ්‍රී ලංකාවට අපනයනය කිරීමේ හැකියාව打探 කරමින් සිටී — මෙය දකුණු ආසියාවේ දේශසීමා හරහා වූ බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය සැලකිය යුතු ලෙස නැවත හැඩගැස්විය හැකි අතර, කලාපයේ බලශක්ති හිඟයෙන් පෙළෙන රටවලට සහනයක් ලබා දිය හැකි වර්ධනයකි.

මේසය මත ඇති යෝජනාව

නේපාලයේ ජලවිදුලි බලාගාරවලින් ජනනය කරන ලද අතිරික්ත විදුලිය ඉන්දියාව හරහා දකුණු දෙසට ගලා ශ්‍රී ලංකාවට ළඟා වීමට ඉඩ සලසන බලශක්ති කොරිඩෝවක් ස්ථාපිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් නේපාල බලධාරීහු සාකච්ඡාවල නිරත ව සිටිති. මෙම යෝජනාව, නේපාලයේ විශාල ජල සම්පත් මුදල් ආදායමක් බවට පත් කර ගනිමින් එම රටව කලාපීය බලශක්ති අපනයනකරුවකු ලෙස ස්ථාපිත කර ගැනීමේ වර්ධනශීලී අභිලාෂය තහවුරු කරයි.

නේපාලය යෝධ නො සූරා ගත් ජලවිදුලි විභවයක් සතු රටකි. කතමන්ඩු හි රජයන් මෙම ස්වාභාවික වාසිය විශ්වාසනීය විදේශ ආදායම් මූලාශ්‍රයක් බවට පත් කර ගැනීමට නිරන්තරයෙන් ප්‍රයත්න දරා ඇත. ශ්‍රී ලංකාවට විදුලිය අපනයනය කිරීම, දැනට පවතින නේපාල-ඉන්දිය ද්විපාර්ශ්වික බලශක්ති වෙළෙඳාමෙන් ඔබ්බට ගිය සැලකිය යුතු ව්‍යාප්තියක් නිරූපණය කරනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවට මෙය අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?

ආර්ථික අර්බුදය අතරතුරදී දිගු කාලීන විදුලිය කපා හැරීම් ඇතුළු දරුණු බලශක්ති අභියෝගවලට මුහුණ දුන් ශ්‍රී ලංකාවට, නේපාලයෙන් ලැබෙන දැරිය හැකි හා පුනර්ජනනීය ජලවිදුලිය ප්‍රවේශය උපාය මාර්ගිකව වටිනා බවක් ඔප්පු විය හැකිය. දූපත් රාජ්‍යයේ බලශක්ති සැපයුම් දාමය විවිධාංගීකරණය කිරීම, මිල අධික ඛනිජ තෙල් ආනයන මත රඳා පැවැත්ම අඩු කිරීමට සහ තිරසාර බලශක්ති විසඳුම් කරා රටේ පුළුල් ප්‍රයාණය සඳහා ආධාරකයක් වනු ඇත.

මෙම විධිවිධානයට මැදිහත් සංක්‍රමණ රාජ්‍යය ලෙස ඉන්දියාවේ සහයෝගය අවශ්‍ය වන අතර, ඕනෑම විදුලි ගලනයක් සිදු වීමට පෙර රටවල් තුනේ ම රජයන් අතර ත්‍රිපාර්ශ්වික ගිවිසුම් සහ තාක්ෂණික සම්බන්ධීකරණය අත්‍යවශ්‍ය වේ.

සංකීර්ණ නමුත් බලාපොරොත්තු සහගත මාර්ගයක්

සංකල්පය බලාපොරොත්තු සහගත වුවද, ප්‍රායෝගික ක්‍රියාත්මක කිරීම සැලකිය යුතු අභියෝග ඉදිරිපත් කරන බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. ඒවා අතර:

• ඉන්දියාව සමඟ සංක්‍රමණ අයිතිවාසිකම් සහ විදුලිය ප්‍රවාහනය කිරීමේ ගාස්තු සාකච්ඡා කිරීම
• දේශසීමා හරහා අනුකූල විදුලි ජාල යටිතල පහසුකම් ස්ථාපිත කිරීම
• සියලු පාර්ශ්වයන්ට පිළිගත හැකි වාණිජ මිල ගණන් ගිවිසුම් ඇති කර ගැනීම
• සස්ව‍රජ රාජ්‍යන් තුනක් අතර නියාමන රාමු සම්බන්ධීකරණය කිරීම

මෙම බාධාවන් තිබියදීත්, විශේෂයෙන් රටවල් ගල් අඟුරු හා තෙල් ජනනය සඳහා පිරිසිදු විකල්ප සෙවීමේදී, ශ්‍රේෂ්ඨ දකුණු ආසියානු බලශක්ති ඒකාබද්ධතාව කරා ගෙන යන පුළුල් කලාපීය ප්‍රවණතාවන් සමඟ මෙම යෝජනාව එකඟ වේ.

පුළුල් කලාපීය ඇඟවුම්

සාක්ෂාත් කර ගන්නේ නම්, මෙම මුලපිරීම දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගිතාවේ සැලකිය යුතු සන්ධිස්ථානයක් ලකුණු කරනු ඇත. ඉන්දියාව, උපමහාද්වීපයේ දේශසීමා හරහා වූ බලශක්ති වෙළෙඳාමේ පහසුකම් සලසන්නෙකු ලෙස ක්‍රමයෙන් ස්ථානගත ව ඇති අතර, නේපාල-ශ්‍රී ලංකා විදුලිබල විධිවිධානයක් සාර්ථක කිරීමේදී එහි සහභාගිත්වය කේන්ද්‍රීය වනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති ප්‍රතිපාදන立案 කරන්නන් සහ නිලධාරීන් මෙතෙක් මෙය සම්බන්ධව විස්තරාත්මක ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ නිකුත් කර නොමැති නමුත්, රට පශ්චාත්-අර්බුද ආර්ථික යථා තත්ත්වයට පත් වීම දිගටම සිදු වන විට, ප්‍රතිසම ගාස්තු යටතේ දිගු කාලීන, පුනර්ජනනීය බලශක්ති ආනයන සුරක්ෂිත කිරීමේ ඉදිරිදර්ශනය කොළඹ නිරාවේ බැර