යුක්තිය ද? අයුක්තිය ද? ශ්‍රී ලංකාවේ අවුරුදු 200 සිර දඬුවම සහ සෞදි අරාබියාවේ මකා දැමූ පෝස්ටුවකට මරණ දඬුවම ලෝකයේ අවධානයට

ලෝකයේ දෙකෙළවරින් ආ සුවිශේෂ නීතිමය නඩු දෙකක් යුක්තියේ ස්වභාවය, දඬුවම් සමානුපාතිකත්වය සහ මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ හදිසි සංවාදයක් ඇවිළවා තිබේ — ඒ දෙක අතර පරතරය ඊටත් වඩා සැල කළ නොහැකි ලෙස පැහැදිලිය.

ශ්‍රී ලංකාව: ජීවිත 278ක් අහිමි වීම සඳහා අවුරුදු 200ක් සිරගත කිරීම

ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණයක් විසින් මිනිසුන් 278 දෙනෙකුගේ මරණ සම්බන්ධ නඩුවකදී අවුරුදු 200ක් දක්වා දිවෙන සිර දඬුවමක් නියම කළේය. ඉලක්කම් අතින් නාටකීය ලෙස පෙනෙන මෙම දඬුවම, සිය ගණනක් ජීවිත අහිමි වූ විට සැබෑ වගවීම යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳ නීතිමය නිරීක්ෂකයන් සහ සිවිල් සමාජ කණ්ඩායම් අතර බරපතල සාකච්ඡාවකට තුඩු දී ඇත.

කිසිදු මිනිස් ආයු කාලයකට නොගැලපෙන තරම් දිගු මෙම දඬුවම ගැන විවේචකයෝ ප්‍රශ්න කරති — එය ගොදුරු වූවන්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලට සැබෑ යුක්තිය ලබා දෙන්නේ ද, නැතහොත් ගැඹුරු ක්‍රමවේද අඩු පාඩු වසා ගන්නා සංකේතාත්මක 身手ගකිරීමක් ද යනුවෙන්. ජීවිත 278ක් අහිමිව ශෝකාලාපයේ ගැලී සිටින පවුල් සඳහා, නඩු තීන්දුවේ බර යම් ස්ථාවරත්වයක් ද, ඒ සමඟම සම්පූර්ණ සත්‍යය ජනතාවට කියැවිණිද යන පවතින සැකයද රැගෙන යයි.

මෙම නඩුව, ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ ක්‍රමය විශාල ප්‍රමාණයේ ඛේදවාචකයන්හිදී — ආයතනික නොසැලකිල්ල හෝ අපරාධමය වැරදි ක්‍රියා ඊට හේතු වූ ස්ථානවලදී විශේෂයෙන් — අර්ථවත් වගවීමක් ළඟා කර ගැනීමේ සඵලතාවය පිළිබඳ රාජ්‍ය සංවාදය නැවත ජීවමාන කර ඇත.

සෞදි අරාබිය: මකා දැමූ සමාජ මාධ්‍ය පෝස්ටුවකට මරණ දඬුවම

ලෝකයේ අනෙක් කෙළවරේ, සෞදි අරාබියාවෙන් ඉදිරිපත් වූ නඩුවක් ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රජාව කම්පා කර ඇත. යම් පුද්ගලයෙකු මරණ දඬුවමට ලක්ව සිටින්නේ — ප්‍රචණ්ඩකාරී ක්‍රියාවකට නොව, වෙනත් කෙනෙකුට ශාරීරික හානියක් ළඟා කිරීමටවත් නොව — නමුත් පසුව මකා දැමූ සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් හේතුවෙනි.

මානව හිමිකම් සංවිධාන මෙම දඬුවම ශක්‍ය ලෙස කෙළවර කිරීමේ ප්‍රශ්නයෙහි ශක්තිමත්ම නිඛිල භාෂාවෙන් හෙළා දැක, ඩිජිටල් ප්‍රකාශනය සුළු කතාව යටපත් කිරීමට අධිකාරවාදී රජයන් විසින් ආයුධයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලබන ආකාරයේ සසල කිරීමේ නිදසුනක් ලෙස විස්තර කරති. ග්‍රන්ථකාරයා ම ආපසු ගත් කතාව පවා ඇතැම් අධිකරණ බල ප්‍රදේශවල ප්‍රාණාන්ත වරදක් ලෙස සැලකෙන, අන්තර්ජාල ප්‍රකාශනය ලෝකය පුරා ජනිත කරමින් ඇති ප්‍රවණතාවය මෙම නඩුව ඉස්මතු කරයි.

සෞදි නඩුව ජාත්‍යන්තර ආයතනවලින් සහ මාධ්‍ය නිදහස් ආධාරකරුවන්ගෙන් හෙළා දැකීමකට ලක් ව ඇති අතර, එවැනි තීන්දු සෞදි අරාබිය තුළ පමණක් නොව, පුළුල් කලාපය පුරා ස්වාධීන ප්‍රකාශනය කෙරෙහි ව්‍යසනකාරී නිශ්ශීතකාරී බලපෑමක් ඇති කරන බව ඔවුහු අනතුරු අඟවති.

මෙනෙහි කිරීම ඉල්ලා සිටින කරදරකාරී පරස්පරය

දෙකම පැත්ත ප්‍රතිපත්ත කළ විට, ඉතාම අපහසු ප්‍රශ්නයක් ගොඩ නඟයි: ලෝකයේ නීතිමය භූ දර්ශනය සැබැවින්ම වටිනාකම් ලබා දෙන්නේ කුමකටද?

• එක් රටක, ජීවිත 300කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අහිමි වීම, අවිනිශ්චිත සංකේතාත්මක බරක් සහිත සියවස් ගත සිරකාලයකට හේතු වේ.
• තවත් රටක, තිරයක වචන ලිවීම — සහ ඉන් පසුව ඒවා මකා දැමීම — 处死 කිරීමට සුදුසු ක්‍රියාවක් ලෙස සලකනු ලැබේ.

නීතිමය විශ්ලේෂකයන් සහ මානව හිමිකම් ආධාරකරුවන් තර්ක කරන්නේ, ඉතා වෙනස් ආකාරවලින් වුවද, නඩු දෙකම ලෝකය පුරා යුක්තිය ක්‍රම ව්‍යූහවල අස්ථිර සහ බොහෝ විට දේශපාලනිකව හැඩගත් ස්වභාවය හෙළිදරව් කරන බවයි.

මකා දැමූ සටහනක් සිය ගණනක් මරණවලට වඩා වැඩි දඬුවමක් රැගෙන යන විට, ගෝලීය ප්‍රජාව ස්වකීය ආයතන සැබැවින්ම රකිනු ලබන්නේ කවර අගයයන්ද යනු ගැන ස්වයං ප්‍රශ්නය ඇසිය යුත

අදාළ වීඩියෝව