රජය රු. 200,000 PAYE බදු රහිත සීමාව සලකා බලයි — නමුත් දැඩි පොරොන්දුවකින් වැළකේ

ශ්‍රී ලංකා රජය මාසික වැටුප් මත අය කෙරෙන (PAYE) බදු රහිත සීමාව රු. 200,000 දක්වා ඉහළ නැංවීමට අදහස් කරන බව සංඥා කර ඇත; එහෙත් මෙම වෙනස කවදා, කෙසේ ක්‍රියාත්මක කරනු ඇත්ද යන්න සම්බන්ධයෙන් නිලධාරීන් කිසිදු දැඩි පොරොන්දුවකින් වැළකී සිටිති.

යෝජනා කෙරෙන්නේ කුමක්ද?

පවතින බදු රාමුව යටතේ, වැටුප් ලබන සේවකයින්ගේ මාසික ආදායම නියමිත සීමාව ඉක්මවූ විට පුද්ගලික ආදායම් බද්දට යටත් වේ. මධ්‍යම ආදායම්ලාභීන්ගේ බදු බර සැහැල්ලු කිරීමට ඇති ජනතා පීඩනය පිළිගත් රජය, බදු රහිත සීමාව මසකට රු. 200,000 දක්වා ඉහළ නැංවීම විභව සහන පියවරක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත.

එහෙත්, මූලධර්මයක් ලෙස මෙම අදහසට කැපවීම ප්‍රකාශ කළ ද, බලධාරීන් නිශ්චිත කාල සීමාවක් හෝ සහතිකයක් ලබා දීමෙන් වැළකී සිටින බැවින්, සහනය ලැබෙන්නේ කවදාද යන්න පිළිබඳව බොහෝ බදු ගෙවන්නන් අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක සිටිති.

ශ්‍රී ලාංකික කම්කරුවන්ට මෙය වැදගත් වන්නේ ඇයි?

රට පුරා දස දහස් ගණනක් වූ වැටුප් ලාභීන්ට, PAYE සීමාව ඔවුන්ගේ මාසික අතට ලැබෙන ආදායම තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකයකි. ජීවන වියදම නිවෙස්වලට දැඩි ලෙස බලපාන මෙකී කාලයේ, ඉහළ බදු රහිත සීමාවක් හරහා ආදායමෙන් වැඩි කොටසක් බදු රහිතව ලබා ගත හැකි වීම අර්ථවත් මූල්‍ය සහනයක් සැලසීමට ඉවහල් වේ.

• රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික යන දෙඅංශයේම වැටුප් ලාභීන්ට ඉහළ නංවන ලද සීමාවෙන් සෘජු ප්‍රතිලාභ ලැබෙනු ඇත.
• ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුද සමයේ බදු බරෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් දරාගත් මධ්‍යම ආදායම්ලාභීන්ට ලොකුම ප්‍රතිලාභ හිමිවනු ඇත.
• වැඩිවන විවේකී ආදායම, දේශීය පාරිභෝගික වියදම් කෙරෙහිද සුළු ධනාත්මක බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය.

සහනය හා මූල්‍ය වගකීම අතර සමතුලිතතාවය

බැඳීම් සහිත පොරොන්දුවකින් වැළකීම, රජය මුහුණ දෙන සියුම් තුලනය පිළිබිඹු කරයි. ශ්‍රී ලංකාව දැනට IMF සහය ඇතිව ආර්ථික ය立直 වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටින අතර, එය ආදායම් එකතු කිරීමේ ඉලක්ක සම්බන්ධයෙන් දැඩි කොන්දේසි පනවා ඇත. පුද්ගලික ආදායම් බදු ජාලය — ස්වල්ප වශයෙන් වුවද — සංකෝචනය කිරීම, රජයේ ආදායම් ඇස්තමේන්තු කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති කළ හැකි අතර වැඩසටහනේ දර්ශක සපුරාලීම සංකීර්ණ කළ හැකිය.

රජය මාසික පුද්ගලික ආදායම් බදු රහිත සීමාව රු. 200,000 දක්වා ඉහළ නැංවීමට කැපවී සිටින නමුත්, ඒ සඳහා නිශ්චිත කාල රාමුවක් තවමත් ප්‍රකාශ කර නොමැත.

යෝජිත සීමා ඉහළ දැමීමෙන් ලැබෙන දේශපාලනික හා සමාජීය ප්‍රතිලාභ සහ කෙටි කාලීනව ඇති විය හැකි ආදායම් හිඟය අතර සමතුලිතතාවය මූල්‍ය බලධාරීන් කිරා මැනිය යුතු බව දැනෙන්නේය.

ඉදිරියේ සිදුවන්නේ කුමක්ද?

නිරීක්ෂකයන් හා බදු ගෙවන්නන්ගේ උද්ඝෝෂණ කණ්ඩායම් රජයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ, ප්‍රකාශිත කැපවීම හැකි ඉක්මනින් ප්‍රතිපත්තිමය ක්‍රියාමාර්ගයක් බවට පත් කරන ලෙසය. ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය ස්ථාවරත්වයේ ආරම්භක ලකුණු පෙන්නුම් කරන මෙකී මොහොත, වසර ගණනාවක් මූල්‍ය දුෂ්කරතා විඳ දරාගත් රැකියා කරන පුරවැසියන්ට ස්පර්ශ කළ හැකි සහනයක් ලබා දීමට සුදුසු අවස්ථාවක් බව බොහෝ දෙනා තර්ක කරති.

මේ වන විට, වැටුප් ලාභීන්ට පැහැදිලි සංඥාවක් — ඉදිරි අය-වැය ප්‍රකාශනයක් හෝ නිල ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයක් හරහා — ලැබෙන තෙක් රැඳී සිටීමට සිදුවනු ඇත; පොරොන්දු කළ සීමා ඉහළ දැමීම යථාර්ථයක් බවට පත්වේද යන්න දැන ගැනීමටද ඉන් පෙර නොහැකිය.

අදාළ වීඩියෝව