ශ්‍රී ලංකාවේ පහළ යන උපත් අනුපාතය: අධ්‍යාපනයේ ප්‍රමාදයන් ජෛවීය ඔරලෝසුවට එරෙහිව ගෙවෙන්නේ කෙසේද

ශ්‍රී ලංකාව නිහඬව ගලා යන ජනවිකාසීය අර්බුදයකට මුහුණ දෙමින් සිටී — එය ස්වාභාවික විපතකින් හෝ ආර්ථික කම්පනයකින් මෙන් හදිසි බවක් ප්‍රකාශ නොකළ ද, ඒ හා සමාන ගැඹුරු ප්‍රතිවිපාක දරයි. රටේ සශ්‍රීකතා අනුපාතය පහළ යන වේගය ජනවිකාස විශේෂඥයන්, මහජන සෞඛ්‍ය විශේෂඥයන් සහ ප්‍රතිපත්ති立案කරුවන් අතර දැඩි කනස්සල්ලට හේතු වෙමින් තිබේ.

අධ්‍යාපනය ඉදිරිපත් කරන රාජ්‍යයක් — කල් වැඩුණු දෙමාපිය භූමිකාවට නොව

ගැටළුවේ හරය නම් දකුණු හා නැගෙනහිර ආසියාව පුරා ඉතා හුරුපුරුදු වෙමින් පවතින රටාවකි: තරුණ ශ්‍රී ලාංකිකයන් කිසිදු පෙර පරම්පරාවකට වඩා වැඩි අධ්‍යාපන වසරවල් ගත කරමින්, ශ්‍රම වෙළඳපොළට ඇතුළු වී පවුලක් ආරම්භ කිරීමට තරම් මූල්‍යමය ස්ථාවරත්වයක් දැනෙන විට, දරු ප්‍රසූතිය සඳහා ජෛවීය කවුළුව සැලකිය යුතු ලෙස පටු වී ඇත.

ස්නාතක හා පශ්චාත් ස්නාතක සුදුසුකම් හඹා යන කාන්තාවන් බොහෝ විට විවාහය යථාර්ථවාදී සලකාවිල්ලක් බවට පත්වන්නේ විසි ගණන් අඅවසාන භාගයේ හෝ තිස් ගණන් මුල් භාගයේ දී ය. ඒ වන විට, විසි ගණන් මුල් හා මැද භාගයේ දී උච්චස්ථානයට පත්වන සශ්‍රීකතාව දැනටමත් ස්වාභාවික ලෙස පහළ යාමට පටන් ගෙන ඇත. ඊට ප්‍රතිඵලය නම් යුවළකට දරුවන් ගණන අඩු වීම, බොහෝ අවස්ථාවල ඒ සංඛ්‍යාව ශූන්‍ය වීම ය.

ජෛවීය ඔරලෝසුව නතර කළ නොහැකිය

වෛද්‍ය විද්‍යාව මේ කරුණේ දී නිශ්චිත ය. කාන්තා සශ්‍රීකතාව 25 වන වයසෙන් පසු ක්‍රමයෙන් පහළ යන අතර 35 න් පසු වඩාත් තීව්‍ර ලෙස අඩු වේ. ප්‍රජනක වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දියුණුව යම් විසඳුම් ලබා දී ඇතත්, IVF වැනි ක්‍රියා පිළිවෙල් ශ්‍රී ලාංකික පවුල් බහුතරයකට මිලෙන් අධික හා දුර්ලභ ය. ඒ නිසා දරු ප්‍රසූතිය කල් දැමීම ප්‍රතිවිපාක රහිත තේරීමක් නොව, බොහෝ යුවළ දෙනෙකු සම්පූර්ණයෙන් වටහා ගන්නේ ඉතා ප්‍රමාද වූ විට ය.

පුරුෂ සශ්‍රීකතාව වයස නිසා ඒ තරම් කැපී පෙනෙන ලෙස බලපෑමට ලක් නොවූවත්, කාලය සමඟ පහළ යයි. දිගු ශිෂ්‍ය ජීවිතය හා මුල් වෘත්තීය ජීවිතයේ ආතතිය හා සම්බන්ධ ජීවන රටාවේ සාධක — දුර්වල ආහාර පාන, ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් නොමැතිකම සහ මූල්‍යමය කනස්සල්ල — තරුණ ශ්‍රී ලාංකික යුවළ දෙනෙකු මුහුණ දෙන ජෛවීය අභියෝගයන් තවත් සංකීර්ණ කරයි.

දෙමාපිය භූමිකාව අධෛර්යමත් කරන ව්‍යුහාත්මක පීඩනයන්

ජීව විද්‍යාත්මක හේතු ඉක්මවා, ආර්ථික පරිසරය ද සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. 2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවන වියදම් තියුණු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. නාගරික පරිසරයක දරුවෙකු ඇති දැඩි කිරීමේ නිවාස පිරිවැය, පාසල් ගාස්තු, සෞඛ්‍ය සේවා වියදම් සහ සාමාන්‍ය බර, බොහෝ යුවළ දෙනෙකු දරුවෙකු ලැබීම ගැන දෙවරක් සිතන්නට හේතු වී ඇත — සමහරවිට කිසිදු දරුවෙකු නොලැබීමට ද.

• කොළඹ හා අනෙකුත් නාගරික මධ්‍යස්ථානවල ඉහළ යන නිවාස වියදම් පවුල් ගොඩ නැගීම මූල්‍යමය වශයෙන් දුෂ්කර කරයි
• ප්‍රමාණවත් නොවන මාතෘත්ව හා පිතෘත්ව නිවාඩු ප්‍රතිපත්ති රැකියාකරන දෙමාපියන් අධෛර්යමත් කරයි
• දරාගත හැකි ළමා රැකවරණ විකල්ප සීමිත වීම මව්වරුන් රාශියකට වෘත්තිය හා පවුල අතර තෝරා ගැනීමට සිදු කරයි
• ආර්ථික සංක්‍රමණය රටේ ජනවිකාස ගණිතයෙන් තරුණ වැඩිහිටි ජනගහනයේ සැලකිය යුතු කොටසක් ඉවත් කර ඇත

සංඛ්‍යාවන් අපට කියන දේ

ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු සශ්‍රීකතා අනුපාතය — කාන්තාවක් තම ජීවිත කාලය තුළ ලැබිය යුතු යැයි අපේක්ෂිත සාමාන්‍ය දරු ගණන — ප්‍රතිස්ථාපන මට්ටම වන 2.1 ඉක්මවා සැලකිය යුතු ලෙස පහළ වැටී ඇත. තමා ප්‍රතිස්ථාපනය කර ගත නොහැකි ජනගහනයකට ජ්‍යෙෂ්ඨ ශ්‍රම බලකායක් සහිත අනාගතයක්, විශ්‍රාම හා සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධති මත වැඩිවන පීඩනයක්