දරුණු වසර තුනකට පසු ශ්‍රී ලංකාව ඉහළ-මධ්‍යම ආදායම් රටක තත්ත්වයට නැවත පැමිණේ

ශ්‍රී ලංකාව තම ඉහළ-මධ්‍යම ආදායම් රට යන තත්ත්වය නැවත අත්පත් කර ගෙන ඇති අතර, එය නූතන ඉතිහාසයේ දරුණුතම මූල්‍ය අර්බුදයන්ගෙන් එකක් දරාගෙන — දශලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාව දරිද්‍රතාවයට තල්ලු කළ සහ දිවයිනේ රාජ්‍යය කඩා වැටීමේ අද්දරට ගෙනා වසර තුනක් දිගු දුෂ්කරතාවයෙන් අනතුරුව, සැලකිය යුතු ආර්ථික이정표යක් සනිටුහන් කරයි.

දුෂ්කර ලෙස අත්කර ගත් ආර්ථික ය立直

ලෝක බැංකුව රටවල් වර්ගීකරණය කරන්නේ දළ ජාතික ආදායම (GNI) හෙවත් ඒක පුද්ගල දළ ජාතික ආදායම් පදනමෙනි. ශ්‍රී ලංකාව ඉහළ-මධ්‍යම ආදායම් කාණ්ඩයට නැවත ඇතුළු වීම, වේදනාකාරී අකුරු ක්‍රියාමාර්ග, ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ උත්සාහයන්, සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක ව්‍යූහගත ප්‍රතිසංස්කරණ ඵල맺기 ආරම්භ කර ඇති බවට සංඥාවකි. 2022 දී පිපිරී ගිය ව්‍යසනකාරී ආර්ථික අර්බුදයෙන් අනතුරුව, රට පහළ-මධ්‍යම ආදායම් කාණ්ඩයට ලිස්සා ගොස් තිබිණි.

අර්බුදයේ උච්චතම අවස්ථාවේ දී, ශ්‍රී ලංකාවට දරා ගත නොහැකි විදේශ විනිමය හිඟකම්, ඉහළ ගිය උද්ධමනය, දිගු විදුලිය කප්පාදු, ඉන්ධන, ඖෂධ සහ අත්‍යාවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය සඳහා දැඩි හිඟකම් ද ඇති විය. එම තත්ත්වය අභූතපූර්ව ජනතා කැළඹිල්ලකට ඉඩ ප්‍රස්ථා සැලසූ අතර, අවසානයේ 2022 ජූලි මාසයේ දී එවකට ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉල්ලා අස් වී රට හැර යාමට හේතු විය.

ආර්ථික හැරවුමේ ඉදිකණු

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්‍රතිසංවිධානයට යටිතල ශක්තිය ලබා දුන් ප්‍රධාන සාධක කිහිපයක් ද්විපාර්ශ්වික හා පෞද්ගලික ණය හිමියන් සමඟ ම ළඟා කර ගත් ඓතිහාසික ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත ගිවිසුම් ඇතුළත් ය:

• ද්විපාර්ශ්වික හා පෞද්ගලික ණය හිමියන් සමඟ ද ළඟා කර ගත් ඓතිහාසික ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත ගිවිසුමක්, රටට තම බාහිර මූල්‍ය ස්ථාවර කර ගැනීමට ඉඩ සලසමින්.
• දැඩි රාජකෝෂ විනයක් වෙනුවෙන් මූල්‍ය සහාය ලබා දෙන IMF හි දිගුකාලීන අරමුදල් පහසුකම් වැඩසටහන යටතේ අඛණ්ඩ සහයෝගිතාව.
• ප්‍රධාන විදේශ විනිමය ආදායම් මූලාශ්‍රයක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් සිදු වූ සංචාරක ආදායම්වල ක්‍රමික ප්‍රතිෂ්ඨාපනය.
• රාජකෝෂ හිඟය අඩු කිරීම ඉලක්ක කරගත් වැඩිදියුණු කළ බදු එකතු කිරීම් සහ රාජ්‍ය ආදායම් ක්‍රියාමාර්ග.
• විදේශගත ශ්‍රී ලාංකික සේවකයන්ගෙන් ලැබෙන විදේශ ප්‍රේෂණ ඉහළ නැංවීම, විදේශ සංචිත ශක්තිමත් කිරීමට දායකවෙමින්.

ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් අතර ප්‍රවේශමෙන් යුතු ශුභවාදය

නැවත වර්ගීකරණය කිරීම පුළුල් ලෙස ශුභසාධනීය ලෙස පිළිගත ද, ආර්ථික විශේෂඥයන් හා ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂකයන් ප්‍රවේශම් වෙමින් සිටිනු දැකිය හැකි ය; ප්‍රතිෂ්ඨාපනය තවමත් අස්ථිර ස්වභාවයක් ගෙන ඇති බවත්, ජනගහනය පුරා එය සමානව බෙදා හැරීමක් සිදු නොවන බවත් ඔවුහු අනතුරු අඟවති. බොහෝ සාමාන්‍ය ශ්‍රී ලාංකිකයන්, අකුරු ක්‍රියාමාර්ගවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ ඉහළ ජීවන වියදම් හා අඩු වූ රාජ්‍ය සේවාවල බර දැනෙන තතු යටතේ ජීවිත ගෙවමින් සිටිති.

ඉහළ-මධ්‍යම ආදායම් තත්ත්වය නැවත ලබා ගැනීම වැදගත් සංකේතාත්මක හා ප්‍රායෝගික ජයග්‍රහණයකි; නමුත් ප්‍රතිෂ්ඨාපනයේ සැබෑ 척කම වනුයේ, රට පුරා ඉතාමත් අවදානමට ලක් වූ ජනගහනය වෙත ප්‍රතිලාභ ළඟා වේ ද යන්නයි.

ශ්‍රී ලංකාව ලාභ ශක්තිමත් කර ගෙන අර්බුදයට ලිස්සා යාම වළකා ගන්නේ නම්, අඛණ්ඩ ප්‍රතිසංස්කරණ, විනිවිද පෙනෙන පාලනය, සහ IMF වැඩසටහනට අඛණ්ඩ අනුකූලතාව අත්‍යාවශ්‍ය බව විශ්ලේෂකයෝ අවධාරණය කරති.

ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට මෙයින් අදහස් කරන්නේ කුමක් ද?

ආදායම් නැවත වර්ගීකරණය සංකේතාත්මකත්වයෙන් ඔබ්බෙහි ප්‍රාය

අදාළ වීඩියෝව