පරිසර අර්බුදය දැන් ආර්ථික හදිසි අවස්ථාවක් බවට පත්ව ඇතැයි BASL සභාපතිවරයා අවවාද කරයි

දේශගුණ විපර්යාසය, දූෂණය, වන විනාශය සහ ජල සම්පත් හායනය තවදුරටත් දුරස්ථ පාරිසරික කනස්සල්ලක් නොව — ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන කර්මාන්තවලට දැනටමත් බරපතල හානි කරමින් පවතින සක්‍රීය ආර්ථික තර්ජන බවට පත්ව ඇතැයි ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ (BASL) සභාපතිවරයා අවවාද කර ඇත.

නිවට ළඟින්ම දැනෙන අර්බුදයක්

BASL සභාපතිවරයා අවධාරණය කළේ, විදුලි ශක්ති නිෂ්පාදනය, ආහාර සුරක්ෂිතතාව, වෙළඳාම, ධීවර කර්මාන්තය සහ සංචාරක කර්මාන්තය ඇතුළු ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයේ තීරණාත්මක අංශ පුරා පාරිසරික බිඳවැටීමේ ප්‍රතිවිපාක දැනෙමින් පවතින බවයි. කලකට පෙර විද්‍යාඥයන් සහ ක්‍රියාකාරිකයන්ට පමණක් අදාළ කරුණක් ලෙස සලකනු ලැබූ මෙම තත්ත්වය, දැන් ආර්ථික විශේෂඥයන්, ප්‍රතිපත්ති立案කරුවන් සහ නීතිඥ වෘත්තිකයන් අතරද දැඩි සැලකිල්ලට ලක්ව ඇත.

මෙම අවවාදය, ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිමය ස්ථාපනය තුළ ඇතිවෙමින් පවතින වැදගත් අවබෝධයක් පිළිබිඹු කරයි — එනම්, පාරිසරික පාලනය තවදුරටත් ආර්ථික සංවර්ධනයට ද්විතීයිකව සැලකිය නොහැකි බවත්, ඒ දෙක ක්‍රමයෙන් වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී ඇති බවත්ය.

තර්ජනයට ලක්ව ඇති අංශ

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන ස්තම්භ කිහිපයක් පාරිසරික හායනයට සෘජුවම නිරාවරණය වී ඇත:

• විදුලි ශක්ති නිෂ්පාදනය ජල විදුලි ක්‍රමවේදයට බලපාන අක්‍රමවත් වර්ෂාපතන රටාවන් නිසා බාධාවට පත්වෙමින් ඇත.
• ආහාර සුරක්ෂිතතාව වෙනස්වෙමින් පවතින දේශගුණික තත්ත්වයන් සහ පස් හායනය යටතේ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය දුර්වල වීමත් සමඟ ක්‍රමයෙන් අවදානමට ලක්වෙමින් ඇත.
• ධීවර කර්මාන්තය සාගර දූෂණය සහ වෙනස්වෙමින් පවතින මුහුදු පරිසර පද්ධතිවල ක්‍රමවර්ධනය වන පීඩනයට මුහුණ දෙමින් ඇත.
• සංචාරක කර්මාන්තය, ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම ජීවනීය විදේශ විනිමය ඉපැයීම් ප්‍රභවයන්ගෙන් එකක් ලෙස, වෙරළ ඛාදනය, කොරල් තුණ්ඩ හානිය සහ වන විනාශය නිසා තර්ජනයට ලක්ව ඇත.
• වෙළඳාමේ අවදානම් ඉහළ යමින් ඇත්තේ, ගෝලීය වෙළඳපොළවල් හවුල් රටවලට දැඩි පාරිසරික අනුකූලතා ප්‍රමිතීන් පනවමින් ඇති බැවිනි.

නීතිමය හා ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාමාර්ග සඳහා ආයාචනයක්

BASL සභාපතිවරයාගේ අදහස් පිළිබිඹු කරන්නේ, පාරිසරික ගැටලු සැලකෙන ආකාරය පිළිබඳ පුළුල් ගෝලීය වෙනසක් — ඒවා හුදෙක් සදාචාරාත්මක වගකීම් ලෙස පමණක් නොව, හදිසි ආර්ථික හා නීතිමය අවශ්‍යතාවයන් ලෙස — සලකනු ලැබෙන ආකාරයයි. දරුණු ආර්ථික අර්බුදයකින් මතු වෙමින් සිටින ශ්‍රී ලංකාව සඳහා, පාරිසරික හායනයේ අමතර බර ඕනෑම ප්‍රකෘති මිළ ගැනීමේ උත්සාහයන්ට ගැඹුරු හානියක් කළ හැකිය.

දේශගුණ විපර්යාසය, දූෂණය, වන විනාශය සහ ජල හායනය තවදුරටත් වියුක්ත පාරිසරික කනස්සල්ලක් නොව, ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි ශක්ති නිෂ්පාදනය, ආහාර සුරක්ෂිතතාව, වෙළඳාම, ධීවර කර්මාන්තය සහ සංචාරක කර්මාන්තයට දැනටමත් බලපාමින් පවතින වර්ධනය වන ආර්ථික තර්ජන බවට පත්ව ඇත.

නීතිමය විශේෂඥයන් සහ සිවිල් සමාජ කණ්ඩායම් ශ්‍රී ලංකා රජයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ, පාරිසරික නීති රෙගුලාසි ශක්තිමත් කරන ලෙසත්, පවතින රෙගුලාසි වඩාත් දැඩිව ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසත්, ජාතික ප්‍රතිපත්තිය ජාත්‍යන්තර දේශගුණ කැපවීම් සමඟ සමගාමී කරන ලෙසත්ය.

BASL සභාපතිවරයාගේ මැදිහත්වීම, එම ඉල්ලීම්වලට සැලකිය යුතු බලයක් එක් කරමින්, රටේ නීතිඥ ප්‍රජාව පාරිසරික හානිය සහ එහි ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක සඳහා ආයතනවලට වගවීම් කිරීමේ වඩාත් ක්‍රියාශීලී කාර්යභාරයක් ඉටු කිරීමට සූදානම් බව සංඥා කරයි.