මැදපෙරදිග ගැටුම් තීව්‍රවීම ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට ප්‍රධාන පෙරමුතු හයකින් පහර දිය හැකි බව ADB අනතුරු අඟවයි

කලාපීය අස්ථාවරත්වය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ය立直ළත හැරීමට බහුමාන තර්ජනයක් එල්ල කරයි

ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) මැදපෙරදිග ගැටුම් ගැඹුරු වීම සම්බන්ධයෙන් අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කරමින්, කලාපීය උද්වේගය දිගින් දිගටම තීව්‍ර වන්නේ නම් ශ්‍රී ලංකාවේ බිඳෙනසුලු ආර්ථික යළිත ළත හැරීම තීරණාත්මක ක්ෂේත්‍ර හයක් හරහා බරපතල පසුබෑම්වලට මුහුණ දිය හැකි බව පෙන්වා දී ඇත.

ආර්ථික අවදානමේ පෙරමුතු හය

ADB හි තක්සේරුවට අනුව, ශ්‍රී ලංකාව මැදපෙරදිග අස්ථාවරත්වයට නිරාවරණය වීම පුළුල් වන අතර එය ජාතික ආර්ථිකයේ ස්ථම්භ කිහිපයකට බලපායි. බැංකුව විසින් සැලකිල්ලට ගත යුතු පහත ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර හඳුනාගෙන ඇත:

• විදේශ ප්‍රේෂණ: ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය ඉපයීම්වලින් සැලකිය යුතු කොටසක් මැදපෙරදිග රටවල කම්කරුවන් විසින් ඉපයෙන ප්‍රේෂණවලින් ලැබේ. කලාපීය ආරක්ෂාව පිරිහීමෙන් රැකියා අවස්ථා කඩාකප්පල් වන අතර, ශ්‍රී ලාංකික බොහෝ නිවෙස් යැපෙන ප්‍රේෂණ ප්‍රවාහය අඩු කළ හැකිය.
• ඛනිජ තෙල් හා ශක්ති පිරිවැය: ශ්‍රී ලංකාව සිය ඛනිජ තෙල් අවශ්‍යතාවයෙන් වැඩි කොටසක් ආනයනය කරන අතර, මැදපෙරදිග ගැටුම් හේතුවෙන් ගෝලීය ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළ ගියහොත් ශක්ති පිරිවැය හා රටේ ආනයන බිල්පත සඳහා වහාම පීඩනයක් ඇති වනු ඇත.
• සංචාරක ව්‍යාපාරය: ඉහළ ගිය ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාව සහ ගුවන් ගමන් මාර්ග කඩාකප්පල් වීම සංචාරකයින් පැමිණීම අඩු කළ හැකි අතර, 2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාව ක්‍රියාශීලීව ප්‍රතිනිර්මාණය කරමින් සිටින ක්ෂේත්‍රයට එය දැඩි පහරක් වනු ඇත.
• වෙළඳාම හා නැව් ගමනාගමනය: රතු මුහුද හා ඒ ආශ්‍රිත ජලමාර්ග හරහා ගමන් කරන ප්‍රධාන සමුද්‍රීය මාර්ගවලට බාධා ඇති වීම 貨物 ගාස්තු ඉහළ නංවා භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය ප්‍රමාද කළ හැකි අතර, එය අපනයන හා ආනයන දෙකටම බලපෑ හැකිය.
• උද්ධමනය: මැදපෙරදිග ගැටුම් හා සම්බන්ධ ශක්ති හා වෙළඳ භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම දේශීය වශයෙන් පුළුල් උද්ධමන පීඩනයකට දායක විය හැකි අතර, ශ්‍රී ලාංකිකයන් ඓතිහාසික ජීවන වියදම් අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට තවමත් වෙර දරන මෙම අවස්ථාවේ ඔවුන්ගේ ගැනුම් බලය ක්ෂය කරනු ඇත.
• මූල්‍ය වෙළඳපල අස්ථාවරත්වය: භූ දේශපාලනික ආතතීන් ඇති වන විට ගෝලීය ආයෝජකයන්ගේ විශ්වාසය පිරිහෙන ප්‍රවණතාවක් ඇති අතර, ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර වේදිකාවේ සිය මූල්‍ය තත්ත්වය ස්ථාවර කිරීමට ගනු ලබන උත්සාහයන්ට සහ ප්‍රාග්ධන ප්‍රවාහවලට ඒ හේතුවෙන් බලපෑමක් ඇති විය හැකිය.

යළිත ළත හැරෙන ආර්ථිකයකට කාලෝචිත අනතුරු ඇඟවීමක්

ශ්‍රී ලංකාව දශක ගණනාවක් තිස්සේ අත්දුටු දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු සියුම් ප්‍රකෘතිමත් වීමේ මාර්ගයක් ඔස්සේ ගමන් කරමින් සිටී; 2022 දී රට සිය විදේශ ණය ගෙවීමෙන් පැහැර හැර ජාත්‍යන්තර මුද්‍රා අරමුදලේ ආධාර ලබා ගැනීමට සිදු විය. ප්‍රධාන ආර්ථික දර්ශකයන් ස්ථාවර කිරීමේ කැපී පෙනෙන ප්‍රගතියක් ලැබී ඇතත්, ADB හි අනතුරු ඇඟවීම මෙරට ද්වීපය බාහිර කම්පනවලට තවමත් කොතරම් අවදානමට ලක්ව සිටිනවාද යන්න ඉස්මතු කරයි.

ADB හි තක්සේරුව, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකෘතිමත් වීම දිරිගන්වනසුලු වුවත්, ගෝලීය භූ දේශපාලනික සිදුවීම්වල කලබලකාරී බලපෑම්වලින් තවමත් ආරක්ෂිත නොවන බවට සාක්ෂිදායක මතක් කිරීමක් ලෙස කටයුතු කරයි.

ආර්ථික විශේෂඥයන් සහ ප්‍රතිපත්ති立案කරුවන් මැදපෙරදිග ප්‍රවර්ධනයන් සමීපව නිරීක්ෂණය කළ යුතු අතර, ඕනෑම විය හැකි ඉතිරි ආශ්‍රිත ආචරණවලින් දේශීය ආර්ථිකය රැකගැනීම සඳහා ශක්‍යතා පියවරයන් සලකා බැලිය යුතුය. විදේශ විනිමය සංචිත ශක්තිමත් කිරීම, අපනයන වෙළඳපල විවිධාංගීකරණය කිර

අදාළ වීඩියෝව