මධ්‍යම බැංකුවේ ඉහළම නායකත්ව මණ්ඩල වල නිදහස් බව හා අපක්ෂපාතීත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු වෙයි

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ (CBSL) ඉහළම පාලක මණ්ඩල දෙකෙහි අපක්ෂපාතීත්වය සම්බන්ධයෙන් බරපතල සැකයන් මතු වී ඇති අතර, රටේ ආර්ථික ය立直ව්රාව සඳහා ඉතාමත් තීරණාත්මක මොහොතක එම ආයතනයේ ස්වාධීනත්වය කෙරෙහි සෙවනැල්ලක් වැටී තිබේ.

ආයතනික මධ්‍යස්ථභාවය පිළිබඳ සැකයන්

මහ බැංකුවේ ඉහළම පාලක මණ්ඩල දෙකට පත් කරන ලද පුද්ගලයන් දේශපාලන බලපෑමෙන් සැබවින්ම නිදහස් ද සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයේ උන්නතිය සඳහා පමණක් තීරණ ගැනීමට ඔවුන් සමර්ථ ද යන්න විචාරකයන් හා නිරීක්ෂකයන් ප්‍රශ්න කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. රටේ මුදල් ප්‍රතිපත්තිය හා මූල්‍ය නියාමන රාමුව හැඩ ගැස්වීමේ තීරණාත්මක භූමිකාවක් ඉටු කරන මෙම මණ්ඩල තුළ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ දැනෙන ඌනතාවය කේන්ද්‍ර කරගෙන මෙම සැකයන් මතු වී ඇත.

මහ බැංකුවේ පාලන ව්‍යුහය බෙහෙවින් රඳා පවතින්නේ එහි නායකත්වයේ විශ්වසනීයත්වය හා මධ්‍යස්ථභාවය මත ය. ආයතනයේ ඉහළ මට්ටමේ පක්ෂග්‍රාහිත්වයක් හෝ දේශපාලන සුහදත්වයක් පිළිබඳ ඕනෑම යෝජනාවක් එහි තීරණ කෙරෙහි පොදු විශ්වාසය බිඳ දැමීමේ අවදානමක් ගෙන දෙයි. විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව ඓතිහාසික මූල්‍ය අර්බුදයෙන් පසු සංකීර්ණ ආර්ථික පරිසරයක් හරහා ගමන් කරන මේ වන විට එය වඩාත් වැදගත් වේ.

අපක්ෂපාතීත්වය වැදගත් වන්නේ ඇයි

ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් ස්ථාවරත්වය, පොළී අනුපාත තීරණ, උද්ධමන කළමනාකරණය සහ විදේශ සංචිත අධීක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් මහ බැංකුව දරන වගකීම අතිවිශාල ය. බැංකුව ඵලදායී ලෙස කාර්යය ඉටු කිරීමට නම්, එහි නායකත්වය රජයේ පීඩනයෙන් හෝ විශේෂ පාර්ශ්ව ඇසුරෙන් ස්වාධීනව ක්‍රියා කරන ආකාරයට සැලකිය යුතු බව විශේෂඥයන් අවධාරණය කරයි.

මධ්‍යම බැංකුවක පාලක මණ්ඩල දේශපාලන වශයෙන් සම්මුතිගත ලෙස සලකනු ලබන විට, දිගු කාලීන ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සඳහා දුෂ්කර නමුත් අත්‍යවශ්‍ය තීරණ ගැනීමේ ආයතනයේ හැකියාව දුර්වල වෙයි.

මෙවන් සැකයන් ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් සීමා නොවේ — මධ්‍යම බැංකු ස්වාධීනත්වය බොහෝ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකයන් හි නැවත නැවතත් සාකච්ඡාවට ලක් වූ විෂයක් වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ මෑත කාලීන ආර්ථික වැරදි කළමනාකරණ ඉතිහාසය හා ක්‍රියාත්මකව පවතින ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සැලකිල්ලට ගත් කල, අවදානම ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින බව සලකනු ලැබේ.

වඩා විනිවිදභාවයක් සඳහා ඉල්ලීම්

මූල්‍ය හා සිවිල් සමාජ කවයන් තුළ නිලධාරීන් දැන් මහ බැංකුවේ පාලන ව්‍යුහය තුළ ජ්‍යෙෂ්ඨ තනතුරු සඳහා වඩා විනිවිද හා ගුණාත්මකභාවය මත පදනම් වූ පත්කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් ඉල්ලා සිටිති. මණ්ඩල සාමාජිකයන් තෝරා ගැනීම සඳහා ප්‍රසිද්ධියේ ලබා ගත හැකි පැහැදිලි නිර්ණායක ආයතනය කෙරෙහි විශ්වාසය යළි ස්ථාපිත කිරීමට සහාය වන බව ඔවුහු තර්ක කරති.

• CBSL මණ්ඩල සාමාජිකයන් පත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ වඩා තදබල සමීක්ෂණයක්
• බැංකුවේ මෙහෙයුම් ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීමට ශක්තිමත් නෛතික ආරක්ෂණ
• මණ්ඩල තීරණ හා සාකච්ඡා පිළිබඳ නිතිපතා ප්‍රසිද්ධ හෙළිදරව්
• අවශ්‍ය අවස්ථාවල පවතින ගැටුම් සමාලෝචනය කිරීමට ස්වාධීන අධීක්ෂණ යාන්ත්‍රණ

ශ්‍රී ලංකාව ස්වදේශීය වශයෙන් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර මුදල් අරමුදල වැනි ජාත්‍යන්තර හවුල්කරුවන් සමඟ ද ආර්ථික විශ්වසනීයත්වය නැවත ගොඩ නගා ගැනීමට කටයුතු කරන විට, සැබෑ ස්වාධීන හා අපක්ෂපාතී මහ බැංකු පාලන ව්‍යුහයක් පවත්වා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය ය. මතු කරන ලද සැකයන් සම්බන්ධයෙන් රජය හා අදාළ බලධාරීන් තවමත් නිල ප්‍රතිචාරයක් ඉදිරිපත් කර නොමැත.