එල් නිනෝ සංසිද්ධිය ප්රධාන මිරිදිය ප්රභවයන්ට තර්ජනය කරත්ම ශ්රී ලංකාව ජල අර්බුදයකට මුහුණ දෙයි
එල් නිනෝ කාලගුණ සංසිද්ධිය දිවයිනේ ප්රධාන මිරිදිය ප්රභවයන් දැඩි ලෙස හීනවීමට තර්ජනය කරන බැවින්, ශ්රී ලංකාවට පානීය අවශ්යතා සඳහා විසාලිත සමුද්ර ජලය වෙත යොමු වීමට සිදු විය හැකි බව විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවා ඇත.
ජල සුරක්ෂිතතාවයට වර්ධනය වන තර්ජනයක්
දීර්ඝකාලීන වියළි කාලගුණය අවුලුවාලීම සහ නිතිපතා වර්ෂාපතන චක්රයන් කඩාකප්පල් කිරීම සඳහා ප්රසිද්ධ එල් නිනෝ දේශගුණික රටාව, ශ්රී ලංකාවේ ජල සැපයුමේ根 පදනම වන ජලාශ, ගංගා සහ භූගත ජල පද්ධති කෙරෙහි අසාමාන්ය පීඩනයක් එල් කරමින් ඇත. තත්ත්වය සැලකිය යුතු ලෙස පිරිහෙන්නේ නම්, ජනතාවගේ මූලික පානීය ජල අවශ්යතා සපුරාලීමේ ක්රමයක් ලෙස සමුද්ර ජල විසාලනය (desalination) ගවේෂණය කිරීමෙන් බලධාරීන්ට වෙනත් විකල්පයක් නොතිබිය හැකිය.
ශ්රී ලංකාවේ ජල සැපයුම් යටිතල පහසුකම් බොහෝ කලක් තිස්සේ රටේ පැරණි වැව් හා ජලාශ ජාලය නැවත පිරවීමට ස්ථාවර මෝසම් වර්ෂාව මත රඳා පැවතී ඇත. එහෙත්, එල් නිනෝ හේතුවෙන් ඇතිවන දේශගුණ විචලනය, මෙම කාලීන වර්ෂාවල විශ්වසනීයත්වය ඉතා වේගයෙන් දුර්වල කරමින්, දිවයිනේ ප්රජාවන් හිඟකමට ගොදුරු කරමින් ඇත.
එල් නිනෝ යනු කුමක්ද? ශ්රී ලංකාවට එය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
එල් නිනෝ යනු මධ්යම හා නැගෙනහිර පැසිෆික් සාගරයේ මතුපිට ජල උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම මගින් සංලක්ෂිත ස්වභාවිකව සිදුවන දේශගුණ චක්රයකි. එහි බලපෑම් ලොව පුරා විහිදෙන අතර, ශ්රී ලංකාව වැනි දකුණු ආසියාතික රාජ්යයන්ට සාමාන්යයෙන් එයින් අදහස් වන්නේ අඩු වර්ෂාව, ඉහළ උෂ්ණත්ව සහ දීර්ඝ නියඟ තත්ත්වයන්ය.
කෘෂිකර්මය කෙරෙහි දැඩි ලෙස යැපෙන, ග්රාමීය ප්රජාවන් සෘජුවම වර්ෂාවෙන් ලැබෙන ජල ප්රභවයන් මත රඳා සිටින දිවයිනක් ලෙස, ඒ හේතුවෙන් ඇතිවන ප්රතිවිපාක ඉතා ගැඹුරු ලෙස හානිකර විය හැකිය — එය පානීය ජල සැපයුම් පමණක් නොව ආහාර නිෂ්පාදනය සහ ජීවනෝපායද අනතුරේ හෙළයි.
විසාලනය: අන්තිම විසඳුමක්ද?
සමුද්ර ජලයෙන් ලුණු හා අශුද්ධ ද්රව්ය ඉවත් කර මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා සුදුසු කරන ක්රියාවලියක් වන සමුද්ර ජල විසාලනය යන අදහස, ශ්රී ලංකාව තම ජල සම්පත් කළමනාකරණය කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳ නාටකීය හා වැය අධික වෙනසක් නිරූපණය කරයි.
- විසාලන පැල සඳහා යටිතල පහසුකම් හා තාක්ෂණය සඳහා සැලකිය යුතු ආයෝජනයක් අවශ්ය වේ.
- ශ්රී ලංකාවේ දිගින් දිගටම පවතින ආර්ථික අභියෝග මධ්යයේ දරාගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳ සැලකිල්ල ඇති කරමින්, මෙම ක්රියාවලිය ශක්තිය දැඩි ලෙස පරිභෝජනය කරයි.
- සාන්ද්රිත ලුණු ජලය නැවත සාගරයට බැහැර කිරීම ඇතුළු පාරිසරික සලකා බැලීම්ද විසඳීමට සිදු වේ.
මැදපෙරදිග වැනි ජල හිඟ කලාපවල විසාලනය දැනටමත් බහුලව භාවිතා වන නමුත්, ශ්රී ලංකාවේ සන්දර්භය තුළ පුළුල් පරිමාණයකින් එය බොහෝ දුරට නොගවේෂිත ලෙස පවතී.
හදිසි ක්රියාමාර්ග අවශ්යයි
ජල සුරක්ෂිතතා විශේෂඥයන් සහ පරිසර ආරක්ෂකයන්, මතුවෙමින් පවතින මෙම අර්බුදය සමග ගැළපෙන බරපතළකමින් රජය ප්රතිචාර දැක්වීමට 촉구 කරමින් සිටිති. වර්ෂා ජලය රැස් කිරීම, සාම්ප්රදායික ජල ගබඩා පද්ධති යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ නූතන ජල කළමනාකරණය කෙරෙහි ආයෝජනය ඇතුළු දිගු කාලීන විසඳුම්, ත්වරණය කළ යුතු තීරණාත්මක පියවර ලෙස ඉස්මතු කෙරෙමින් ඇත.
ශ්රී ලංකාවේ පුරාණ ශිෂ්ටාචාරය ගොඩනැගුණේ දක්ෂ ජල කළමනාකරණය මතය — අර්බුදය තව දුරටත් ගැඹුරු වීමට පෙර, ඒ ප්රඥාව නූතන විසඳුම් සමග ඈඳා ගැනීමට කාලය දැන් එළඹ ඇත.
දේශගුණ විපර්යාසයේ බලපෑම් ගෝලීය වශයෙන් තීව්ර වෙත්ම, ශ්රී ලංකාවේ අත්දැකීම, කාලෝචිත ක්රියාශීලී පියවර නොගන්නේ නම් ජලය
💬 Join the Discussion 0
Be the first to share your view on this story.