වර්ධනය වන මහජන සෞඛ්ය අර්බුදයක්
ඩෙංගු උණ රෝගය අද දිනද ශ්රී ලංකාව මුහුණ දෙන වඩාත්ම දිගුකාලීන හා බරපතල මහජන සෞඛ්ය අභියෝගයන්ගෙන් එකක් ලෙස දිගටම පැවතෙමින් තිබේ. සෑම වසරකම දිවයිනේ විවිධ ප්රදේශවලින් දහස් ගණනක් රෝගීන් වාර්තා වීම හමුවේ, රසායනික ඉසීම සහ මහජන දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් වැනි සාම්ප්රදායික මදුරු මර්දන ක්රමවලට ඔබ්බෙන් ගිය, තිරසාර දිගුකාලීන විසඳුම් සෙවීමට සෞඛ්ය බලධාරීන් දැඩි පීඩනයකට ලක්ව සිටිති.
ජීව විද්යාත්මක පාලනය යනු කුමක්ද?
ජීව විද්යාත්මක පාලනය යනු හානිකර ජීවි ජනගහනය යටපත් කිරීමට හෝ තුරන් කිරීමට ජීවමාන ජීවීන් හෝ ස්වභාවිකව ලබාගත් කාරක භාවිත කිරීමයි — මෙම අවස්ථාවේදී එය ඩෙංගු වෛරසයේ ප්රධාන වාහකයා වන Aedes aegypti මදුරුවා ඉලක්ක කරයි. රසායනික කෘමිනාශකවලට වෙනස්ව, ජීව විද්යාත්මක පාලන ක්රම පරිසර පද්ධතිවලට, මානව සෞඛ්යයට සහ ඉලක්ක නොවූ ජීව විශේෂවලට ඇති හානිකර අතුරු ආබාධ අවම කරමින්, ස්වාභාවික පරිසරය සමඟ සමගිව ක්රියා කිරීමට අපේක්ෂා කරයි.
පර්යේෂණය කෙරෙන ප්රධාන ජීව විද්යාත්මක උපාය මාර්ග
- වොල්බේකියා බැක්ටීරියාව: ස්වාභාවිකව හටගන්නා වොල්බේකියා බැක්ටීරියාවෙන් ආසාදිත මදුරුවන්ට ඩෙංගු වෛරසය සම්ප්රේෂණය කිරීමේ හැකියාව සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වේ. වොල්බේකියා රැගත් මදුරුවන් ස්වාභාවික පරිසරයට මුදා හැරීම රටවල් කිහිපයක ආශාවජනක ප්රතිඵල පෙන්වා ඇති අතර, ශ්රී ලංකාව සඳහාද එය ශක්ය විකල්පයක් ලෙස සලකා බලනු ලැබේ.
- කෘමිදිනී මාළු: ගුප්පි සහ ගැම්බූසියා වැනි ඇතැම් මාළු විශේෂ, එල්ලී ජලාශවල මදුරු කූඩැල්ලන් ගොදුරු කරගනී. මෙම මාළු වළවල්, ළිං සහ වෙනත් ජල මූලාශ්රවලට හඳුන්වා දීම, රෝග රැගෙන යන වැඩිහිටි මදුරුවන් බවට පත්වීමට පෙර කූඩැල්ලන් ගහනය අඩු කිරීමට උපකාර කළ හැකිය.
- බැසිලස් තුරින්ජියෙන්සිස් ඉස්රේලෙන්සිස් (Bti): ස්වාභාවිකව හටගන්නා මෙම පස් බැක්ටීරියාව, මදුරු කූඩැල්ලන්ට මාරාන්තික නමුත් මිනිසුන්ට, සතුන්ට සහ ප්රයෝජනවත් කෘමීන්ට හානිරහිත විෂ ද්රව්ය නිපදවයි. Bti ආශ්රිත නිෂ්පාදන, කූඩැල්ලන් බෝ වන අඩවි ඵලදායී ලෙස පාලනය කිරීම සඳහා ගැලෙන ජලයට යෙදිය හැකිය.
- වඳ කෘමි තාක්ෂණය (SIT): මෙම ක්රමයේදී පිරිමි මදුරුවන් විශාල ප්රමාණයක් ඇති දමා, විකිරණ හෝ වෙනත් ක්රම මගින් ඔවුන් වඳ කර, ස්වාභාවික පරිසරයට මුදා හරිනු ලැබේ. වඳ පිරිමි මදුරුවන් ස්වාභාවික ගහනයේ ගැහැනු මදුරුවන් සමඟ짝짓기 කළ විට, ශක්ය දෙමළ පැටවුන් නූපදී, එමගින් කාලයත් සමඟ මදුරු ගහනය ක්රමයෙන් අඩු වේ.
රසායනික ක්රමවලට වඩා ඇති වාසි
ජීව විද්යාත්මක පාලනය සඳහා ඉදිරිපත් කළ හැකි වඩාත්ම ප්රබල තර්කය නම් එහි පාරිසරික තිරසාරභාවයයි. රසායනික කෘමිනාශක කෙටිකාලීනව ඵලදායී වුවද, මදුරු ගහනය තුළ කෘමිනාශක ප්රතිරෝධිතාවයට හේතු විය හැකිය — ශ්රී ලංකාවේ ඇතැම් ප්රදේශවල මෙම ගැටලුව දැනටමත් නිරීක්ෂණය වෙමින් පවතී. තව ද, නිතර නිතර රසායනික ඉසීම, ජල මූලාශ්ර දූෂණය සහ මී මැස්සන් හා සමනලුන් වැනි පරාගණයේ ඉතා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන ප්රයෝජනවත් කෘමීන්ට ඇති හානිය පිළිබඳ කනස්සල්ල ඇති කරයි.
ඊට වෙනස්ව, ජීව විද්යාත්මක ක්රම, ස්ථාපිත වූ පසු ස්වයං-පවත්වාගෙන යන ස්වභාවයකින් යුක්ත වන අතර, දීර්ඝකාලීනව ලාභදායී වන අතරම, පුළුල් පරිසර පද්ධතියට බාධාවක් ද ඇති නොකරයි. ඒ සමඟම, මෙම ක්රම, මහජන සෞඛ්ය මැදිහත්වීම්වලදී හානිකර රසායනික ද්රව්ය භාවිතය අඩු කිරීමේ ගෝලීය කැපවීම් සමඟද සමපාත වේ.
ක්රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග
ජීව විද්යාත්මක පාලන ක්රම ප්රතිශ්රුතිජනක වුවද, ඒවා අභියෝගවලින් තොර නොවේ. දේ
💬 Join the Discussion 0
Be the first to share your view on this story.