2028-2032 ගෙවීම් අර්බුදය මධ්‍යයේ ශ්‍රී ලංකාව IMF Stand-By ගිවිසුමට මාරුවීමට එරෙහිව ආර්ථික විශේෂඥයන්ගේ අනතුරු ඇඟවීම

යෝජිත IMF වැඩසටහන් වෙනස්කම පිළිබඳ සැලකිලිමත්භාවය

ශ්‍රී ලංකාව, ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල සමඟ ඇති වර්තමාන දීර්ඝකාලීන අරමුදල් පහසුකම් (EFF) ගිවිසුමෙන් Stand-By ගිවිසුමකට (SBA) මාරුවීම සලකා බැලීමට පෙර ඉතා ප්‍රවේශමෙන් කටයුතු කරන ලෙස දැඩි ලෙස අවධාරණය කෙරෙමින් තිබේ. 2028 සිට 2032 දක්වා වූ තීරණාත්මක ගෙවීම් කාලය තුළ එවැනි පියවරක් රටට දැඩි මූල්‍ය පීඩනයක් එල්ල කළ හැකි බවට විශ්ලේෂකයන් අනතුරු අඟවයි.

ඉදිරියේ පවතින ගෙවීම් අභියෝගය

2028 සිට 2032 දක්වා වූ කාලපරිච්ඡේදය ශ්‍රී ලංකාවේ ණය ගෙවීම් දිනදර්ශනයේ වඩාත්ම ඉල්ලුම් සහිත කාල සීමාවන්ගෙන් එකක් නියෝජනය කරයි. මෙම වසරවල දී රට IMF හට සැලකිය යුතු බැඳීම් ඉටු කළ යුතු අතර, වර්තමාන වැඩසටහන් ගිවිසුමේ ඕනෑම ප්‍රතිව්‍යූහගත කිරීමක් ගෙවීම් කාල සීමා සහ කොන්දේසි වෙනස් කළ හැකි අතර, එය දිවයිනේ තවමත් අස්ථිර ආර්ථික ප්‍රකෘතිය සඳහා හිතකර නොවිය හැකිය.

Stand-By ගිවිසුමක් යටතේ ගෙවීම් කාලයන් සාමාන්‍යයෙන් දීර්ඝකාලීන ක්ෂිතිජයක් දිශාවෙන් ගැඹුරු ව්‍යූහාත්මක ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කරන රටවලට සහාය වීම සඳහා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කර ඇති දීර්ඝකාලීන අරමුදල් පහසුකමට (EFF) සාපේක්ෂව කෙටි වේ. SBA මාරුවීමකට විරෝධය දක්වන විචාරකයන් තර්ක කරන්නේ, ගෙවීම් කාලසටහන් සංකෝචනය කිරීම ශ්‍රී ලංකාව වර්තමාන IMF වැඩසටහනට ඇතුළු වූ දා සිට ප්‍රවේශමෙන් නිර්මාණය කර ගත් මූල්‍ය හුස්ම ගැනීමේ ඉඩකඩ දුර්වල කළ හැකි බවයි.

අනතුරු ඇඟවීම වැදගත් වන්නේ ඇයි

2022 වර්ෂයේ ව්‍යසනකාරී ආර්ථික අර්බුදයෙන් අනතුරුව ශ්‍රී ලංකාව IMF සමඟ EFF වැඩසටහනට ඇතුළු විය; එය රට ස්වාධීනත්වයෙන් පසු ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට බාහිර ණය ගෙවීමෙන් අපොහොසත් වූ අවස්ථාවයි. මෙම වැඩසටහන සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට, විදේශ සංචිත නැවත ගොඩනඟා ගැනීමට සහ ජාත්‍යන්තර ණය හිමියන් හා ආයෝජකයන්ගේ විශ්වාසය යළි දිනා ගැනීමට කේන්ද්‍රීය කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත.

මෙම අවස්ථාවේ SBA වෙත මාරුවීම, ශ්‍රී ලංකාව EFF හි ඇතුළත් ව්‍යූහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ කැපවීම්වලින් ඉවත් වන බවක් වෙළෙඳපොළ සහ ණය හිමියන්ට සංඥා කළ හැකි බවත්, රටට අවිනිශ්චිතතාවය දරා ගත නොහැකි මොහොතක ආයෝජකයන්ගේ විශ්වාසය සැලිය හැකි බවත් විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවයි.

අවදානමට ලක්වන ව්‍යූහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ

විශ්ලේෂකයන් විසින් මතු කරන ලද ප්‍රධාන කනස්සල්ල නම්, EFF හි දිගු වැඩසටහන් කාලසීමාව ශ්‍රී ලංකාවේ පවත්නා ව්‍යූහාත්මක සකස් කිරීමේ න්‍යාය පත්‍රය සමඟ කෙලින්ම බැඳී ඇති බවයි; එයට රාජ්‍ය සමාගම් ප්‍රතිසංස්කරණ, ආදායම් පරිපාලනය සහ රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණය ඇතුළත් වේ. ඊට හාත්පසින් වෙනස්ව, SBA යනු සාම්ප්‍රදායිකව ගැඹුරු ව්‍යූහාත්මක පරිවර්තනය ඉලක්ක කරනවාට වඩා ගෙවුම් ශේෂ දුෂ්කරතා විසඳීම සඳහා යොමු වූ කෙටිකාලීන මෙවලමකි.

• EFF ගිවිසුම් සාමාන්‍යයෙන් වසර තිනක් සිට හතරක් දක්වා දිගු ගෙවීම් කාල සීමාවන් සහිතව ක්‍රියාත්මක වේ
• SBA ගෙවීම් සාමාන්‍යයෙන් වසර තුනයි කාලෙන් කාලයක් සිට වසර පහක් ඇතුළත සිදු කළ යුතුය
• ශ්‍රී ලංකාවේ ශිඛරස්ථ බාහිර ගෙවීම් බැඳීම් 2028-2032 කාලය තුළ සෘජුවම අවපතිත වේ

මූල්‍ය විනය සඳහා ඇමතුම

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ගමන් මග නිරීක්ෂණය කරන්නන්, ප්‍රතිපත්ති立案 කරන්නන් සිය දෑ කෙතරම් ගිවිසුම් රාමුව සඳහා දෘඩ ලෙස කැපවී ඇත්ද යන්න සහ නොමේරු වැඩසටහන් මාරුවීමකට හේතු විය හැකි ඕනෑම දේශපාලන පීඩනයකට ප්‍රතිරෝධය දැක්වීමට ඉල්ලා සිටිති. EFF පවත්වා ගැනීම, ඔවුන් තර්ක කරන ආකාරයට, හුදෙක