කාලාතිවර්තී අනතුරු ඇඟවීම: යහපත් මිනිසුන් නිහඬ වූ විට, ඒකාධිපතීන් මල් පිපෙයි
ඉතිහාසය නැවත නැවත කියා දෙන පාඩම
නාසි ජර්මනියේ අඳුරු කොරිඩෝ වලින් ආරම්භ වී රොබට් මුගාබේ යටතේ සිම්බාබ්වේ නිදහස් නොවී ගෙවූ දිගු හා කලකිරීම් බහුල පාලන සමය දක්වා, ඉතිහාසය නැවත නැවතත් එකම සංයමශීලී තීන්දුව ඉදිරිපත් කර ඇත — බලය අල්ලාගත් අය ප්රජාතන්ත්රවිරෝධී ක්රම මගින් ඒකාධිකාරය තහවුරු කරගන්නා අවස්ථාවේ නිහඬව සිටින ජාතීන්, ස්වකීය විනාශය ම ආරාධනා කරගන්නා ජාතීන් බවට පත්වේ.
මිල් මහතාගේ අනතුරු ඇඟවීම සියවස් හරහා දෝංකාර දෙයි
බ්රිතාන්ය මහා දාර්ශනිකයෙකු වූ ජෝන් ස්ටුවර්ට් මිල් 1867 දී මෙම අන්තරාය ඉතා පැහැදිලි ලෙස ග්රහණය කරගත්තේය. ඔහු ප්රකාශ කළ වචන, ඉන් සියවසක් හමාරකට පසු වන අද දිනෙත් කිසිඳු හදිසිකම නොඅඩුව ජීවමාන ව පවතී:
යහපත් මිනිසුන් බලා සිට කිසිවක් නොකිරීම පමණක් ප්රමාණවත්ය, නපුරු මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ අරමුණු ඉටු කරගැනීමට.
ප්රජාතන්ත්රවාදී සම්මතයන් සෙමෙන් ඛාදනය වනු දුටු සෑම පරම්පරාවකටම කෙලින්ම කතා කරන අනතුරු ඇඟවීමක් මෙය වේ — සෑම විටම ප්රචණ්ඩ විප්ලව මගින් නොව, බොහෝ විට හෘදසාක්ෂිය ඉක්මවා සුවසේ ජීවත්වීම තෝරා ගත් පුරවැසියන්ගේ නිශ්ශබ්ද සම්මුතිය හරහා.
ජාතීන් හා යුග හරහා දිවෙන රටාව
ඓතිහාසික සාක්ෂ්ය නිශ්චිත ය. 1930 දශකයේ යුරෝපයේ හෝ ස්වාධීනත්වයෙන් පසු අප්රිකාවේ වේවා, ඒකාධිපති බලය තහවුරු කිරීම කිසිදා ඉකිමිනින් සිදු නොවේ. එය ක්රමයෙන් ඉදිරියට ඇදී යයි — එසේ ඇදී යාම, මෙයට ප්රතිරෝධය දැක්විය හැකිව සිටි අයගේ නිහඬකම මගින් පෝෂණය වෙමින්. ඒ නිහඬකමේ වටිනාකම කොතරම් ද යන්න පැහැදිලි වන විට, අර්ථවත් ප්රතිරෝධයක් ගොඩනැගීමට අවශ්ය ව්යුහයන් බොහෝ විට දැනටමත් ලිහා දමා අවසන් ව ඇත.
- නාසි ජර්මනියේ දී, ප්රජාතන්ත්රවාදී ආයතන සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කිරීමට පෙර, ඒවා ඇතුළතින්ම හිස් කරන ලදී.
- සිම්බාබ්වේ හි දී, විමුක්ති වීරයෙකු දශක කිහිපයක් පුරා ඇල්ලූ-ගත් ඒකාධිපතෙකු බවට පරිවර්තනය විය — ඒ අතරතුර සිවිල් සමාජය ස්වකීය හඬ සොයා ගැනීමට අරගල කළේය.
- අනෙකුත් බොහෝ ජාතීන් හරහා, ජනතාවගේ අකර්මාන්යතාව හා පරීක්ෂා නොකළ යාත්රාකාමිත්වය ගැටෙන ඒ ම රටා දිගින් දිගටම නැවත සිදු ව ඇත.
ශ්රී ලංකාවට අදාළ පණිවිඩය
ශ්රී ලාංකිකයන් සඳහා, මෙම පාඩම් විශේෂ බරක් දරයි. ද්වීප ජාතිය ස්වකීය කළඹෙන් සහිත පරිච්ඡේද ගණනාවක් හරහා ගමන් කර ඇත — ප්රජාතන්ත්රවාදය පසුපසට ලිස්සා ගිය කාල සීමා, විධායක බලය අධික ලෙස ව්යාප්ත කිරීම් සහ සිවිල් ආයතන දැඩි පීඩනයට මුහුණ දුන් අවස්ථා. ඒ අත්දැකීම් වලින් දුෂ්කර ලෙස ලබාගත් අවබෝධය නම්, ප්රජාතන්ත්රවාදී අවදිකාරිත්වය අර්බුද කාලවලදී පමණක් භාවිත කළ හැකි සුඛෝපභෝගී දෙයක් නොවන බවයි. හදිසි අවස්ථා ඇතිවීමට පෙර, සාමාන්ය කාලවලදී, අඛණ්ඩව එය ක්රියාවෙහි යෙදිය යුතු ය.
සෞඛ්ය සම්පන්න ප්රජාතන්ත්රවාදයක් සඳහා කාලානුකූල මැතිවරණ පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. බලය ගිණුමට ගැනීමට කැමැත්තෙන් සිටින දැනුවත් හා ක්රියාශීලී පුරවැසි ප්රජාවක්, බලධාරීන් ගවේෂණය කිරීමට හැකි නිදහස් මාධ්යයක් සහ පටු කුළු-කාමීන්ට සේවය කිරීමට නැමීමට ප්රතිරෝධය දැක්වීමට ශක්තිමත් ආයතන — මේ සියල්ල ඊට අවශ්ය වේ.
පුරවැසියාගේ වගකීම
මිල්ගේ නිරීක්ෂණය, බර ගොනු කිරීම නායකයන් මත, අධිකරණ මත හෝ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා මත නොව, සෘජුවම සාමාන්ය ජනතාව මත ය. ප්රජාතන්ත්රවාදී පාලනය අවසානයේ ස්වකීය ස්වභාවයෙන්ම සාමූහික වගකීමක් බව මෙය අනෙක් වරත් සිහිපත් කරවයි. පුරවැසියන් ක්රියාවෙන් ඉවත් වූ විට, සිනිකවාදී වූ විට, නැතහොත් ස්වකීය සහභාගිත්වය කිසිදු වෙනසක් ගෙන නොදෙන බව නිගමන
💬 Join the Discussion 0
Be the first to share your view on this story.